Kręgowce polskiego miocenu i okolic

[Utahraptor]

Długo nosiłem w sobie myśl, by zorganizować taki wątek na naszym forum. Polskie mioceńskie kręgowce są od dekad znane z klasycznych stanowisk takich jak Bełchatów, Przeworno i Opole. Na początku tego stulecia temat nieco przygasł, ale w ostatnich latach znów zaczęło się wiele dziać w tym temacie. Dlatego założyłem wątek, który będzie gromadził różne doniesienia, które pojawiają się ostatnio w literaturze naukowej.

Na początek przedstawię świeżutkiego newsa z niedawno odkrytego stanowiska w Szczercowie (siostrzane stanowisko do Bełchatowa), skąd właśnie opisano analizę koprolitów kręgowców. Praca porównuje je z odchodami zostawianymi przez dzisiejsze zwierzęta, stąd wniosek, że musiały najprawdopodobniej należeć do jaszczurek i/lub węży. Co więcej, w tej pracy znajdziemy wiele nowych kości różnych gadów i płazów po raz pierwszy opisanych z tego miejsca:

Brachaniec T, Środek D, Bugajski M, Sadlok G, Czader B, Danielak A, Kovalchuk O. 2026. Reassessment of Miocene putative coprolites from Poland suggests a biogenic origin and probable squamate (reptilian) producers. PeerJ 14:e21755
https://peerj.com/articles/21755/

[Taurovenator]

Jest to całkiem dobry pomysł. Wprawdzie Lythronax również wpisał sporo doniesień z Polskiego miocenu. Można by je umieścić w jednym wątku. Oprócz najnowszej publikacji na pewno warto zamieścić:
1) Opis materiału kopalnego mioceńskich żółwi z trzech mioceńskich stanowisk, w tym częściowej czaszki żółwiaka Trionyx cf. T. vindobonensis.

Pochat‐Cottilloux, Yohan; López‐Torres, Sergi; Chroust, Milan; Georgalis, Georgios L.; Górka, Marcin; Tałanda, Mateusz (2026). First occurrences of Trionychidae (Testudines, Cryptodira) from the Miocene of Poland: Detailed cranial anatomy and biogeographic implications. "Journal of Anatomy" vol. 249 (2): 314–337. https://dx.doi.org/10.1111/joa.70095

2) Opis krokodylej osteodermy ze Szczercowa i 2 zębów z innych stanowisk. Krokodyl? ze Szczercowa (?Diplocynodon) jest najbardziej wysuniętym na północ znanym krokodylem z neogenu.

Górka, Marcin; Březina, Jakub; Chroust, Milan; Kowalski, Rafał; López-Torres, Sergi; Tałanda, Mateusz (2025). Crocodylian remains from the Miocene of the Fore-Carpathian Basin and its foreland—including the world’s northernmost Neogene crocodylian. "Acta Palaeontologica Polonica". vol. 70 (2): 225-251.

3) Pobieżny opis kości płazów bezogonowych ze Szcercowa.

Salamon, Mariusz A.; Bugajski, Michał; Brachaniec Tomasz; Czader Bartosz (2026). Szczątki płazów bezogonowych z miocenu centralnej Polski. "Przegląd Geologiczny". 74 (4): 375-380.

4) Krótki opis otolitów ryb karpiowatych z tegoż stanowiska.

Brachaniec, Tomasz; Bugajski, Michał; Kovalchuk, Oleksandr (2026). Otolity ryb karpiowatych z mioceńskich osadów Rowu Kleszczowa. "Przegląd Geologiczny" 74 (7): 562-566

[Lythronax]

Jest to całkiem dobry pomysł. Wprawdzie Lythronax również wpisał sporo doniesień z Polskiego miocenu. Można by je umieścić w jednym wątku.

Myślę, że lepszym pomysłem byłoby umieszczone polskich odkryć w oddzielnym temacie, nie tylko mioceńskich, ale i tych z mezozoiku czy paleozoiku.

[Utahraptor]

Jest to całkiem dobry pomysł. Wprawdzie Lythronax również wpisał sporo doniesień z Polskiego miocenu. Można by je umieścić w jednym wątku.

Myślę, że lepszym pomysłem byłoby umieszczone polskich odkryć w oddzielnym temacie, nie tylko mioceńskich, ale i tych z mezozoiku czy paleozoiku.

Ale dzielić to na lata jak w przypadku doniesień o dinozaurach? Tego jest bardzo dużo, większości nie wrzucamy na forum. Mi się podoba temat o ptakach z polskiego oligocenu. Artykułów na ten temat nie ma dużo, ale fajnie, że wszystko jest w jednym miejscu. Dlatego zostałbym, przy samym miocenie. Można zrobić osobny wątek np. dla triasu z Polski.

Wracając do tematu, to Brachaniec et al. (2026), którą wymieniłem na początku jest pokłosiem dwóch innych o m.in. mioceńskich koprolitach:

Brachaniec, T., Środek, D., Surmik, D., Niedźwiedzki, R., Georgalis, G. L., Płachno, B. J., Duda, P., Lukeneder, A., Gorzelak, P., Salamon, M. A. 2022. Comparative actualistic study hints at origins of alleged Miocene coprolites of Poland. PeerJ, 10, e13652.
https://doi.org/10.7717/peerj.13652
Brachaniec, T., Środek, D., Salamon, M., Bugajski, M., Duda, P., Danielak, A., Janiszewska, M., Sadlok, G., Kuśnierczyk, W. 2025. From trace to trace maker: Oligocene–Miocene coprolites of southern Poland and their potential producers. PeerJ, 13, e20242.
https://doi.org/10.7717/peerj.20242