[zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Czyli co piszczy w paleontologicznej "trawie" :)
Awatar użytkownika
Dino
Administrator
Administrator
Posty: 3778
Rejestracja: 13 marca 2006, o 20:45
Imię i nazwisko: Łukasz Czepiński
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Dino »

Komentarze Naisha i Mortimera w sprawie europejskich ornitomimozaurów i Valdoraptor (a także wątpliwości co do takiej interpretacji Thecocoelurus):

http://blogs.scientificamerican.com/tet ... r-do-they/

http://theropoddatabase.blogspot.co.uk/ ... osaur.html


A z jeszcze innej beczki - nowa rekonstrukcja Deinocheirus autorstwa Andreya Atuchina:
https://scontent-b-lax.xx.fbcdn.net/hph ... 9715_o.jpg

Awatar użytkownika
Tomasz Singer
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1385
Rejestracja: 24 września 2007, o 09:44
Lokalizacja: Warszawa

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Tomasz Singer »

W druku jest artykuł o anatomii i pozycji systematycznej Aragosaurus.
http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1 ... 4/abstract
Tomasz Singer

DINOZAURY

Awatar użytkownika
Dino
Administrator
Administrator
Posty: 3778
Rejestracja: 13 marca 2006, o 20:45
Imię i nazwisko: Łukasz Czepiński
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Dino »

Czaszka archeopteryksa bardziej teropodzia niż ptasia - nowe obserwacje Rauhuta na podstawie siódmego i dziesiątego okazu.

Oliver W. M. Rauhut (2014)
New observations on the skull of Archaeopteryx.
Paläontologische Zeitschrift 88(2): 211-221
DOI: 10.1007/s12542-013-0186-0
http://link.springer.com/article/10.100 ... 013-0186-0

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

Czy dinozaury były w rzeczywistości mezotermiczne (ani stricte stałocieplne, ani zmiennocieplne), jak m.in. współczesne stekowce czy tuńczyki? Tak twierdzą Grady i in. w nowym numerze "Science".
Pracy jeszcze nie czytałem, natomiast całkowicie zgadzam się z ostatnim zdaniem abstraktu.

Grady J.M., Enquist B.J., Dettweiler-Robinson E., Wright N.A., Smith F.A. 2014. Evidence for mesothermy in dinosaurs. Science 344 (6189): 1268-1272. http://dx.doi.org/10.1126/science.1253143.

News: Balter M. 2014. Dinosaur metabolism neither hot nor cold, but just right. Science 344 (6189): 1216-1217. http://dx.doi.org/10.1126/science.344.6189.1216.

Awatar użytkownika
Dino
Administrator
Administrator
Posty: 3778
Rejestracja: 13 marca 2006, o 20:45
Imię i nazwisko: Łukasz Czepiński
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Dino »

Umiejętność wspinania się na drzewa i czteroskrzydlowego lotu szybującego u bazalnych dromeozaurydów i troodontydów, wraz z morfologią bazalnych Paraves (Pedopenna i Archaeopterys) sugerują, że ostatni wspólny przodek deinonychozaurów i parawianów był nadrzewnym czworoskrzydłym szybownikiem. Sorkin przedstawia również hipotezę "Oviraptorovolans", hipotetycznego bazalnego owiraptorozaura o zdolnościach do lotu i wdrapywania się na drzewa. Ewentualne odkrycie takiego zwierzęcia potwierdziłoby stawianą hipotezę.

Boris Sorkin (2014)
Aerial ability in basal Deinonychosauria.
Bulletin of the Gunma Museum of Natural History 18: 21-34
http://www.gmnh.pref.gunma.jp/research/ ... in18_4.pdf



Nowy materiał tytanozaurokształtny z cenomanu Maroko (Kem Kem) - pięknie zachowany kręg grzbietowy (świetnie zachowane powierzchnie stawowe) i łopatka ze śladami po zębach (zapewne karcharodontozauryda), prawdopodobnie nie należące do żadnego ze somfospondyli znanych ze stanowiska - Aegyptosaurus czy Paralititan.

Matthew Lamanna and Hasegawa Yoshikazu (2014)
New titanosauriform sauropod dinosaur material from the Cenomanian of
Morocco: implications for paleoecology and sauropod diversity in the
Late Cretaceous of North Africa.
Bulletin of the Gunma Museum of Natural History 18: 1-19
http://www.gmnh.pref.gunma.jp/research/ ... in18_3.pdf



I jeszcze o środowisku hiszpańskich (Katalonia) mokradeł słodkowodnych, w których odnajdywane są liczne tropy tytanozaurokształtnych:

Josep Marmi, Bernat Vila, Carles Martín-Closas & Sheila Villalba-Breva (2014)
Reconstructing the foraging environment of the latest titanosaurs
(Fumanya dinosaur tracksite, Catalonia).
Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology (advance online publication)
DOI: 10.1016/j.palaeo.2014.06.007
http://www.sciencedirect.com/science/ar ... 8214003186

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

Porfiri i in. opisują czaszkę młodego megaraptora. Ich zdaniem budowa czaszki wspiera koncepcję o przynależności megaraptorydów do celurozaurów, prawdopodobnie tyranozauroidów. Świadczącymi o tym cechami mają być m.in. D-kształtne zęby kości przedszczękowej czy bardzo długie i proste wyrostki przednosowe kości przedszczękowej.

Porfiri J.D., Novas F.E., Calvo J.O., Agnolin F.L., Ezcurra M.D., Cerda I.A. 2014. Juvenile specimen of Megaraptor (Dinosauria, Theropoda) sheds light about tyrannosauroid radiation. Cretaceous Research 51: 35-55. http://dx.doi.org/10.1016/j.cretres.2014.04.007.

Utahraptor
Moderator
Moderator
Posty: 2445
Rejestracja: 22 października 2007, o 18:29

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Utahraptor »

Kent D.V., Malnis P.S., Colombi C.E., Alcober O.A. i R.N. Martínez. 2014. Age constraints on the dispersal of dinosaurs in the Late Triassic from magnetochronology of the Los Colorados Formation (Argentina). PNAS, t. 111 nr 22, str. 7958–7963.
http://www.pnas.org/content/111/22/7958.abstract

Nowe informacje na temat wieku dinozaurów z formacji Los Colorados oraz dyskusja nad rozprzestrzenieniem dinozaurów w czasie ich początków.
Biologia, UW

Awatar użytkownika
nazuul
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 6860
Rejestracja: 3 grudnia 2007, o 19:51
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Lokalizacja: Wielkopolska

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: nazuul »

Ukazała się jak dla mnie najciekawsza tegoroczna dinozaurowa publikacja:
J.B. Scannella, D.W. Fowler, M.B. Goodwin & J.R. Horner (2014) Evolutionary trends in Triceratops from the Hell Creek Formation, Montana. Proceedings of the National Academy of Sciences doi: 10.1073/pnas.1313334111
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

nazuul pisze:najciekawsza tegoroczna dinozaurowa publikacja
Wiedziałem, że tak napiszesz ;)

Ciekawa jest też nowa praca Fiorilla i in. o strukturze stad polarnych hadrozaurów na podstawie tropów (w dodatku za darmo).

Fiorillo A.R., Hasiotis S.T., Kobayashi Y. 2014. Herd structure in Late Cretaceous polar dinosaurs: A remarkable new dinosaur tracksite, Denali National Park, Alaska, USA. Geology. http://dx.doi.org/10.1130/G35740.1.

EDIT

Foth i in. opisują nowy okaz archeopteryksa, pokazujący, że pióra konturowe pokrywały całe ciało praptaka. Na tylnych kończynach znajdowały się symetryczne pióra - długie na tibiotarsus, a krótkie na tarsometatarsus. Pióra prawdopodobnie wyewoluowały jako struktury pokazowe.

Foth C., Tischlinger H., Rauhut O.W.M. 2014. New specimen of Archaeopteryx provides insights into the evolution of pennaceous feathers. Nature 511: 79–82. http://www.nature.com/doifinder/10.1038/nature13467.

PS Plus nazwa Pennoraptora zamiast brzydkiej (w mojej opinii) Chuniaoae dla kladu Oviraptorosauria+Paraves.

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

Znowu o ptakach (?).

Znani "BAND-yci" (od Birds Are Not Dinosaurs), Stephen Czerkas i Alan Feduccia, zbadali skansoriopteryksa, powszechnie uważanego za przedstawiciela bazalnych Avialae. Autorzy, co można było przewidzieć, uważają skansoriopteryksa za ptaka, ale nie za dinozaura - twierdzą, że ptaki pochodzą od bazalnych archozaurów, a nie teropodów. Powtarzają przy tym "BAND-owe" twierdzenie, że powszechnie uważa się, że ptasi lot powstał u biegających teropodów, ignorując przy tym osiągnięcia ostatnich kilkunastu lat w dinozaurologii.
Należy zauważyć, że koncepcja "ptasiości" skansoriopteryksa nie jest całkiem nowa - w niektórych analizach filogenetycznych skansoriopterygidy znajdowały się na kladogramie jako ptaki bardziej zaawansowane od archeopteryksa (np. Lee i Worthy 2012), ale zawsze w obrębie teropodów.

Czerkas S.A., Feduccia A. 2014. Jurassic archosaur is a non-dinosaurian bird. Journal of Ornithology. http://dx.doi.org/10.1007/s10336-014-1098-9.

Awatar użytkownika
Niekryty Krytyk
Kambryjski trylobit
Kambryjski trylobit
Posty: 48
Rejestracja: 11 czerwca 2014, o 11:16

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Niekryty Krytyk »

Kursorialna koncepcja genezy lotu jest fizycznie nierealistyczna. Deinonychozaury pochodzą od praptaków. BANDyci wyważają otwarte drzwi.

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

Swego czasu odbyła się tu długa dyskusja na ten temat (geneza lotu, "praptaki" i "raptory" itd.).
http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=6&t=5213

Utahraptor
Moderator
Moderator
Posty: 2445
Rejestracja: 22 października 2007, o 18:29

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Utahraptor »

Niekryty Krytyk pisze:Kursorialna koncepcja genezy lotu jest fizycznie nierealistyczna. Deinonychozaury pochodzą od praptaków. BANDyci wyważają otwarte drzwi.
To prawda, ale wciąż część kladystów próbuje te drzwi zamykać np. praca o aurornisie.
Biologia, UW

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

Dlaczego przytaczasz akurat tę pracę? Nie widzę, by forsowano tam koncepcję ground up, twierdzą tylko, że lot aktywny prawdopodobnie powstał raz.

PS Zresztą wcale nie jest powiedziane, że ground up też nie miał swojej roli w powstaniu lotu - niektórzy łączą obie główne koncepcje (ja też zaliczam się do zwolenników takiego poglądu).

Utahraptor
Moderator
Moderator
Posty: 2445
Rejestracja: 22 października 2007, o 18:29

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Utahraptor »

W tym wypadku chodziło mi jedynie o pochodzenie deinonychozaurów, ale prace na to drugie też były na forum przytaczane.
W przypadku koncepcji łączonej nie rozumiem po co miałyby być długie pióra na kończynie tylnej. Nie ułatwiały moim zdaniem biegania, a tylko je utrudniały.
Biologia, UW

Awatar użytkownika
Tomasz Singer
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1385
Rejestracja: 24 września 2007, o 09:44
Lokalizacja: Warszawa

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Tomasz Singer »

Prawdopodobnie Itemirus był dromeozaurydem.

link
Tomasz Singer

DINOZAURY

Awatar użytkownika
Tomasz Singer
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1385
Rejestracja: 24 września 2007, o 09:44
Lokalizacja: Warszawa

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Tomasz Singer »

O stadnym trybie życia tyranozaurów.

http://www.plosone.org/article/info%3Ad ... ne.0103613
Tomasz Singer

DINOZAURY

Awatar użytkownika
Dino
Administrator
Administrator
Posty: 3778
Rejestracja: 13 marca 2006, o 20:45
Imię i nazwisko: Łukasz Czepiński
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Dino »

Darmowy PDF o wyginięciu dinozaurów:

Stephen L. Brusatte, Richard J. Butler, Paul M. Barrett, Matthew T.
Carrano, David C. Evans, Graeme T. Lloyd, Philip D. Mannion, Mark A.
Norell, Daniel J. Peppe, Paul Upchurch and Thomas E. Williamson (2014)
The extinction of the dinosaurs.
Biological Reviews (advance online publication)
DOI: 10.1111/brv.12128
http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1 ... 12128/full
http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1 ... .12128/pdf

Najnowsze datowanie na podstawie izotopów argonu określa wymarcie dinozaurów na 66,043±0,043 Ma, mniej więcej tyle samo co krater z Chicxulub (niby Keller et al., 2006 przesunęli datowanie Chicxulub na kilka milionów lat przed granicę K-Pg, ale Schulte et al., 2010 odrzucili ten pomysł) i nieco po największej fazie erupcji dekańskich w Indiach. Brana pod uwagę jest niestabilność późnokredowego świata, z nagłymi zmianami w poziomie mórz i temperatur oraz co najmniej dwóch fazach wulkanizmu dekańskiego. Brak jest dowodów na globalny długoterminowy spadek w różnorodności nieptasich dinozaurów (poza północnoamerykańskimi ceratopsydami i hadrozaurydami, które doświadczały zmniejszenia zróżnicowania w ciągu ostatnich ~15 milionów lat kredy). Modelowanie ekologicznych sieci troficznych sugeruje, że takie straty mogły sprawić, iż ekosystemy końca kredy były bardziej podatne na wymieranie kaskadowe spowodowane mechanizmami zewnętrznymi (np. katastrofa kosmiczna) w porównaniu np. z kampanem. Mało jest dowodów na "upadek dinozaurów" w trakcie ostatniego miliona lat mastrychtu (naukowcy skupili się na bogatych w kości osadach z formacji Hell Creek); główne taksony dinozaurów utrzymywały się aż do granicy kredy z paleogenem, nawet podczas trwających ~400 000 lat erupcji dekańskich. Sugeruje się, ze wymarcie dinozaurów było zdarzeniem nagłym z geologicznego punktu widzenia, a długoterminowe zmiany temperatur i poziomu mórz nie były główną przyczyną wymierań (chociaż pośrednio mogły przyczynić się do destabilizacji ekosystemów w Ameryce Północnej).

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

We wczesnej ewolucji ptaków dość gwałtownie doszło do skrócenia odcinka ogonowego kręgosłupa - końcowe kręgi zrosły się tworząc pygostyl. Niewykluczone, że za tak dużą zmianę ewolucyjną odpowiadają efekty plejotropowe wywołane stosunkowo niewielką liczbą mutacji.

Rashid D.J., Chapman S.C., Larsson H.C.E., Organ C.L., Bebin A.-G., Merzdorf C., Bradley R., Horner J.R. 2014. From dinosaurs to birds: a tail of evolution. EvoDevo 5: 25. http://dx.doi.org/10.1186/2041-9139-5-25.

Awatar użytkownika
nazuul
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 6860
Rejestracja: 3 grudnia 2007, o 19:51
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Lokalizacja: Wielkopolska

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: nazuul »

Kolejna ważna publikacja - najobszerniejsza dotąd analiza filogenetyczna teropodów (szkoda, że obpróbkowanie taksonowe nie jest jeszcze większe) i ewolucja ich rozmiarów (potwierdzająca moją roboczą, na oko hipotezę, że celurozaury malały stopniowo http://encyklopedia.dinozaury.com/index ... ia#Wymiary, ale dotyczy to praktycznie całego Theropoda):

Lee, M.S.Y., Cau, A., Naish, D, Dyke, G.J. (2014) Sustained miniaturization and anatomical innovation in the dinosaurian ancestors of birds. Science 345: 562-565. doi: 10.1126/science.1252243

http://theropoda.blogspot.com/2014/07/5 ... zione.html

Tak wstępnie to wygląda na to, że tak znaczne rozmiary podstawy Neotheropoda wynikają z umeiszczenia Coelophysoidea w Ceratosauria
Dino pisze:Brak jest dowodów na globalny długoterminowy spadek w różnorodności nieptasich dinozaurów (poza północnoamerykańskimi ceratopsydami i hadrozaurydami, które doświadczały zmniejszenia zróżnicowania w ciągu ostatnich ~15 milionów lat kredy).
Musiałbym się dokładnie zapoznać z danymi zawartymi z tej pracy, ale w samym Hell Creek i ekwiwalentach mamy od jednego do siedmiu ceratopsydów (Triceratops, Torosaurus, Tatankaceratops, Nedoceratops, EM P16.1, MPM VP6841 i być może z tego samego wieku ?To. utahensis i Ojoceratops), nadto sam Triceratops niekoniecznie jest linią anagenetyczną.
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

Wygląda bardzo interesująca (miniaturyzacja miałaby ułatwić zmianę punktu ciężkości - to częsta kwestia w co jakiś czas powracających dyskusjach o pochodzeniu lotu ;)), postaram się wczytać w szczegóły niebawem.

Jest jeszcze komentarz Bentona i wpis na blogu Naisha.

Ag.Ent
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 2089
Rejestracja: 19 marca 2009, o 20:55
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
Lokalizacja: Wrocław

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Ag.Ent »

nazuul pisze:Lee, M.S.Y., Cau, A., Naish, D, Dyke, G.J. (2014) Sustained miniaturization and anatomical innovation in the dinosaurian ancestors of birds. Science 345: 562-565. doi: 10.1126/science.1252243
Michael Lee opisuje, w jaki sposób wirusologia przysłużyła się paleontologii, a konkretnie jak algorytmy filogenetyczne służące do badania ewolucji molekularnej wirusów stały się podstawą technik wykorzystanych przy badaniu filogenezy i ewolucji teropodów.
http://www.pubchase.com/essay/macgyver- ... el-lee-201

Piotr B.
Dewoński labiryntodont
Dewoński labiryntodont
Posty: 330
Rejestracja: 15 listopada 2008, o 18:02
Lokalizacja: Częstochowa

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Piotr B. »

Casal, G.A., Ibiricu, L.M., Allard, J.O., Martinez, R.D., Luna, M., Gonzalez Riga, B.J., 2014. Tafonomía del titanosaurio Aeolosaurus colhuehuapensis, Cretácico Superior, Patagonia central, Argentina: un ejemplo de preservación en facies fluviales de desbordamiento. Revista Mexicana de Ciencias Geológicas 31 (2): 163-173.

Praca ciekawa, zwłaszcza w części dyskusyjnej. :)

Awatar użytkownika
Tomasz Singer
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1385
Rejestracja: 24 września 2007, o 09:44
Lokalizacja: Warszawa

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: Tomasz Singer »

Ukazał się artykuł przedstawiający, gdzie prawdopodobnie znaleziono szkielet raptoreksa.

http://www.pfeil-verlag.de/07pala/pdf/4_59d11.pdf

Pozwolił on wyjaśnić miejsce i właściwy wiek tego dinozaura, a także spowodował pojawienie się pewnych wątpliwości co do ważności tego rodzaju.
Tomasz Singer

DINOZAURY

Awatar użytkownika
nazuul
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Złoty Dinek Kwiecień 2020
Posty: 6860
Rejestracja: 3 grudnia 2007, o 19:51
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Lokalizacja: Wielkopolska

Re: [zbiorczy] Dinozaury 2014 - nowe informacje

Post autor: nazuul »

Ukazał się rok temu.
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]

ODPOWIEDZ