Forum Dinozaury.com

Forum Dinozaury.com

z nami przeniesiesz się w czasie...
 
Teraz jest 24 lutego 2018, o 09:07

Strefa czasowa: UTC + 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 28 ]  Przejdź na stronę Poprzednia strona  1, 2
Autor Wiadomość
 Tytuł:
PostNapisane: 2 sierpnia 2009, o 18:34 
Offline
Kambryjski trylobit
Kambryjski trylobit

Dołączył(a): 21 września 2008, o 10:17
Posty: 28
Nr 565 w ED. Poprawiłem jeszcze nawisy na początku tekstu - te bardziej "wewnętrzne" zastąpiłem kwadratowymi.

Przepraszam, że poprawię, Łukaszu: nawiasy kwadratowe powinny znajdować się "na zewnątrz" tekstu, a okrągłe bardziej "wewnątrz". Taka drobnostka, a jednak dla takiego osobnika z przeczulicą na punkcie poprawek kosmetycznych jak ja to spore niedopatrzenie. :D

Rzeczywiście, dziękuję za poprawkę :)
Łukasz


Oczywiście, opis rewelacyjny, wyczerpujący i zrozumiały. gratuluję autorowi (lub autorom, jeśli był on tworzony przez kilku dinomaniaków) i oby tak dalej! ;)


EDIT

Mam jeszcze pytanko w sprawie opisu chasmozaura. W jaki sposób naukowcy doszli do wniosku, że niektóre z opisanych i rzekomo nowych gatunków to jedynie synonimy wcześniej odkrytych? Czyżby odbyło się to tak prostą metodą, jaką byłoby porównanie szkieletów? Być może to laickie pytanie, jednak sprawa naprawdę bardzo interesująca. :) Jeśli odpowiedź na to pytanie znajduje się już na forum, proszę o odsyłacz.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: [OPIS] Chasmosaurus
PostNapisane: 30 września 2010, o 14:51 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6166
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Poprawiony opis na podstawie prac podanych niżej (nie są to jedyne źródła, Tomasz zapewne korzystał z różnych stron internetowych).
Tomasz i nazuul, korekta: Dino, Dominik, Palik, Daniel Madzia napisał(a):
Chasmosaurus (chasmozaur)

długość: ok. 5 m
masa: 1,5- 2 t
czas: 77-75 Ma (kampan, późna kreda)
miejsce: Kanada - Alberta (formacja Dinosaur Park)
klasyfikacja:
Dinosauria
Ornithishia
Genasauria
Cerapoda
Marginocephalia
Ceratopsia
Neoceratopsia
Ceratopsidae
Chasmosaurinae


Chasmosaurus jest rodzajem wczesnego i bazalnego chasmozauryna żyjącego podczas późnej kredy, około 77-75,5 milionów lat temu, na terenach obecnej zachodniej Ameryki Północnej. Nazwa tego gada znaczy "otwarty jaszczur" ("jaszczur ze szczelinami") i pochodzi od dużych otworów (fenestrae) w jego kryzie (chasma znaczy "otwarty" (otwór) lub "wydrążony" (wydrążenie), saurus znaczy zaś "jaszczur" ("jaszczurka")). Chasmosaurus, miał początkowo otrzymać nazwę zaproponowaną przez Lawrenca Lambe'a w 1914 roku, a mianowicie Protorosaurus ("protorozaur", "przed torozaurem"). Z czasem jednak okazało się że tak nazwano już późnopermskiego archozauromorfa, dlatego gad ten otrzymał obecną nazwę.

Chasmosaurus, w przeciwieństwie do większości chasmozaurynów, miał krótkie rogi zaoczodołowe lub nie miał ich wcale. Ich długość prawdopodobnie zależała od płci. Kryza chasmozaura została opisana jako "sercowata", ponieważ składa się z dwóch dużych "pętli" kostnych. Nie do końca wiadomo, do czego mogła służyć ta ozdoba. Istnieje kilka hipotez na ten temat, np. że kryzy służyły do obrony karku przed drapieżnikami (raczej mało prawdopodobne ze względu na kruchość kości), wabiły samice w okresie godowym lub regulowały temperaturę, poprzez zmianę ciśnienia krwi w błonie skórnej kryzy. Jak inne ceratopsydy, Chasmosaurus miał małe zgrubienia na krawędziach kryzy zwane epoccipitals. Odcinek kręgosłupa chasmozaura położony nad miednicą był usztywniony tkanką kostną, a sama miednica była wzmocniona dzięki zespoleniu 8 kręgów. Taka budowa umożliwiała mu amortyzację podczas biegu. Interesujące jest to, że naukowcy odkryli skamieniałość skóry chasmozaura, która ukazuje zgrubienia skórne podobne do łusek pokrywających cielsko tego ceratopsa.

Jak wszystkie ceratopsy, również chasmozaur był roślinożerny. Żywił się zapewne panującymi pod koniec kredy roślinami takimi jak paprocie i sagowce ale także roślinami kwiatowymi, oraz, być może, i przodkiem współczesnej trawy. Szacuje się, że gad ten mierzył około 5-5,5 metra długości, 2,3 metra wysokości oraz ważył około 2 ton.


Gatunki
Obecnie za ważne uważa się dwa gatunki chasmozaura: C. belli i C. russelli (trzeci - C. kaiseni - jest wątpliwy). Lehman (1997) uznał, że różnice między nimi wynikają z różnorodności w ramach gatunku, lecz za uznaniem ich za odrębne przemawia fakt separacji czasowej obu form - C. russelli pochodzi ze starszych osadów. C. belli i C. russelli różnią się głównie ornamentacją kryzy (C. belli miał duże i trójkątne boczne epiparietals a C. russelli trzy podobnej wielkości), a także kształtem jej tylnej krawędzi (ten pierwszy miał bardziej prostą) i może też długością rogów zaoczodołowych (ten pierwszy miał je krótsze).


Chasmosaurus belli:
Wielkość tego gatunku szacuje się na ok. 4,9 m długości i 2,2 t wagi. Mógł cechować się wyrażnym dymorfizmem płciowym - zob. notkę o C. kaiseni.
W 1997 roku został opisany szkielet pewnego chasmozauryna, prawdopodobnie młodocianego osobnika tego gatunku. Dzięki niemu naukowcy stwierdzili że młode chasmozauryny były bardzo podobne do młodych centrozaurynów. Epitet gatunkowy został nadany na cześć dr Roberta Bella - kierownika administracyjnego Geological Survey. Szczątki tego zwierzęcia pochodzą ze środkowej i górnej części formacji Dinosaur Park (76-75,5 Ma).
Pierwsze skamieniałości tego gatunku - kość ciemieniową oznaczoną NMC 0491 (=CMN 491) - opisano w 1902 roku pod nazwą Monoclonius belli. Jednakże w 1913 roku Charles Sternberg i jego synowie znaleźli kilka czaszek na terenie prowincji Alberta w Kanadzie, dzięki którym zostały zauważone różnice pomiędzy właścicielem szczątków a Monoclonius. Ostatecznie chasmozaura nazwał w 1914 roku Lawrence M. Lambe. Stwierdził, że jest to przodek rodzaju Torosaurus (?=Triceratops). Dziś znanych jest kilka osobników (prócz holotypu także AMNH 5402 [NMC 5402], YPM 2016, NHMUK R4948, NMC 2245, ROM 5436, ROM 5499, ROM 843), lecz nie jest pewne z ilu, gdyż niektóre mogą należeć do innych gatunków - np. ROM 843 ma o 2 więcej kręgów przedkrzyżowych niż CMN 2245, więc zapewne nie chodzi o szczątki tego samego gatunku.


Chasmosaurus russelli:
Drugi ważny gatunek, znany przynajmniej z dwóch a prawdopodobnie pięciu osobników, został opisany przez Sternberga w 1940 na podstawie prawie kompletnej czaszki, której brakło części dzioba, kości jarzmowych, częsci prawej kości kwadratowej, łuskowej i ciemieniowej (NMC 0491 = CMN 8800). Był mniejszy niż C. belli - ocenia się go na 4,3 m długości i 1,5 t masy. Epitet gatunkowy (russelli) nadano na cześć Lorisa S. Russella, który wydobył holotyp w 1938 roku. Jest to gatunek wcześniejszy - pochodzi z dolnej części formacji Dinosaur Park (77-76 Ma). Opisany w 2010 roku Mojoceratops perifania może być jego młodszym synonimem.


Chasmosaurus kaiseni:
Gatunek o niepewnym statusie. Mimo że został uznany za nomen dubium, to na podstawie tego, co napisał Longrich (2010), należy go uznać za starszy synonim Mojoceratops perifania (jako Mojoceratops kaiseni) albo ewentualnie za młodszy synonim Eoceratops canadensis. Maidment i Barrett (2011) uznali go za młodszy synonim C. belli.
Opisał go Barnum Brown w 1933 roku na podstawie skamieniałości odkrytych w formacji Dinosaur Park (Alberta). Holotyp (AMNH 5401) to czaszka, której brakuje kluczowego elementu - tylnej części kryzy. Epitet gatunkowy został nadany na cześć amerykańskiego paleontologa, Petera Kaisena.
Nieraz uważa się go za synonim C. belli, co było powodem uznania wyraźnego dymorfizmu płciowego tego gatunku - C. kaiseni ma bowiem znacznie dłuższe rogi zaoczodołowe.


Spis gatunków:
Chasmosaurus Lambe, 1914
= "Protorosaurus" Lambe, 1914 (zajęty Meyer, 1830)
?=Mojoceratops Longrich, 2010

C. belli (Lambe, 1902) Lambe, 1914
= Monoclonius belli Lambe, 1902
= Ceratops belli (Lambe, 1902) Hatcher, Marsh i Lull, 1907
= C. brevirostris Lull, 1933
="Protorosaurus" belli Lambe, 1914
?= Eoceratops canadensis (Lambe, 1902) Lambe, 1915
?= C. canadensis (Lambe, 1902) Lehman 1989
?= Monoclonius canadensis Lambe, 1902
?= Ceratops canadensis (Lambe, 1902) Hatcher, Marsh i Lull, 1907
?= C. kaiseni Brown 1933

C. russelli Sternberg, 1940
?=Mojoceratops perifania Longrich, 2010

C. kaiseni Brown 1933 [nomen dubium?] ?= Eoceratops canadensis ?=C. belli
?= Mojoceratops perifania Longrich, 2010

C. irvinensis Holmes, Forster, Ryan i Shepherd, 2001 = Vagaceratops irvinensis
C. mariscalensis Lehman, 1989 = Agujaceratops mariscalensis
C. recurvicornis (Cope, 1889) Hatcher vide Stanton i Hatcher 1905 = Monoclonius recurvicornis
C. sternbergi (Osborn, 1923) Paul, 1987 =Pentaceratops sternbergi



Obrazek
Rekonstrukcja C. belli. Długie rogi zaoczodołowe wynikają z uznania C. kaiseni za synonim tego gatunku. Autor: Julius T. Csotonyi. Rysunek pochodzi z tej strony.


Obrazek
Rekonstrukcja C. russelli. Autor: Julius T. Csotonyi. Rysunek pochodzi z tej strony.


Obrazek
Czaszka C. belli - ROM 843 (z Godfrey i Holmes, 1995).


Obrazek
Czaszka C. russelli - NMC 228 (z Godfrey i Holmes, 1995).


Obrazek
Czaszka C. kaiseni - AMNH 5401 (holotyp). Ciemnoszarym kolorem oznaczono zrekonstruowane części (z Longrich, 2010).


Źródła:
Dodson, P., Forster, C.A & Sampson, S.D (2004) "Ceratopsidae" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P. & Osmólska, H. "The Dinosauria" Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 494-513.

Godfrey, S.J, & Holmes, R. (1995) "Cranial Morphology and Systematics of Chasmosaurus (Dinosauria: Ceratopsidae) from the Upper Cretaceous of Western Canada" Journal of Vertebrate Paleontology, 15(4), 726-742.

Lambe, L. M. (1902) "New genera and species from the Belly River Series (mid-Cretaceous)" Geological Survey of Canada Contributions to Canadian Palaeontology, 3(2), 25-81.

Lambe, L. M. (1914) "On Gryposaurus notabilis, a new genus and species of trachodont dinosaur from the Belly River Formation of Alberta, with a description of the skull of Chasmosaurus belli" The Ottawa Naturalist, 27(11), 145-155.

Longrich, N.R. (2010) "Mojoceratops perifania, A New Chasmosaurine Ceratopsid from the Late Campanian of Western Canada" Journal of Paleontology, 84 (4), 681–694.

Maidment, S.C.R. & Barrett, P.M. (2011) "A new specimen of Chasmosaurus belli (Ornithischia: Ceratopsidae), a revision of the genus, and the utility of postcrania in the taxonomy and systematics of ceratopsid dinosaurs" Zootaxa, 2963, 1–47.

Sampson, S.D., Loewen, M.A., Farke, A.A., Roberts, E.M., Forster, C.A., Smith, J.A. & Titus, A.L. (2010) "New Horned Dinosaurs from Utah Provide Evidence for Intracontinental Dinosaur Endemism" PLoS ONE, 5(9), e12292 doi:10.1371/journal.pone.0012292

Sampson, S.D. & Loewen, M.A. (2010) "Unraveling a Radiation: A Review of the Diversity, Stratigraphic Distribution, Biogeography, and Evolution of Horned Dinosaurs (Ornithischia: Ceratopsidae)" [w:] Ryan, M. J., Chinnery-Allgeier, B. J. & Eberth, D. A. (red) "New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrrell Museum Ceratopsian Symposium" Indiana University Press, 405-427.

Seebacher, F. 2001. A new method to calculate allometric length-mass relationships of dinosaurs. Journal of Vertebrate Paleontology 21:51–60

Sternberg, C. M. (1940) "Ceratopsidae from Alberta" Journal of Paleontology, 14(5), 468-480.

http://www.gspauldino.com/data.html

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: [OPIS] Chasmosaurus
PostNapisane: 29 sierpnia 2016, o 21:32 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6166
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Ostatnio wyszło kilka ważnych prac i opis wymaga aktualizacji:
http://encyklopedia.dinozaury.com/index ... ldid=13296

Ja te prace i tak będę czytał dla innych celów, więc mogę przy okazji mieć na uwadze Chasmosaurus (i kilka powiązanych jak Mojoceratops) i przygotować wyciąg z publikacji - do wprowadzenia do opisów. Z mojej strony to pieczenie dwóch opisów na jednym ogniu. Ze strony wykonawcy - otrzymanie gotowego do wprowadzenia tekstu, bez konieczności przeczytania kilku prac (zapewne kilkunastu, bo pewnie się okaże, że będę musiał zajrzeć do wcześniejszych, ale to nie jest dużym problemem). Aż i tylko tyle. Na rozbudowę opisu do formy wyczerpującej się nie piszę - jeśli ktoś chce to robić, to droga wolna, ale to już beze mnie.

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 28 ]  Przejdź na stronę Poprzednia strona  1, 2

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 2 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Copyright © 2005-2013 Dinozaury.com! - z nami przeniesiesz się w czasie...
Powered by phpBBphpBB Group
Template made by DEVPPL/ThatBigForum
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL