[Opis] Diceratops->Diceratus->Nedoceratops
- dilong
- Jurajski allozaur
- Posty: 1609
- Rejestracja: 5 sierpnia 2006, o 10:20
- Imię i nazwisko: Maciej Krzysztof Pindakiewicz
- Lokalizacja: województwo mazowieckie
[Opis] Diceratops->Diceratus->Nedoceratops
Aktualna wersja opisu: http://encyklopedia.dinozaury.com/index ... doceratops
Diceratops hatcheri
D??ugo??Ă?: 9m
Wysoko??Ă?: 4,5m
Waga: 12t
Okres wystĂ?powania: p????na kreda-maastrycht-70-65mlt
Miesce wystĂ?powania: USA- Wyoming
Odkrywcy: Hatcher 1905, Lull 1907
Klasyfikacja:
Ornithischia
Genasauria
Cerapoda
Marginocephalia
Ceratopia
Neoceratopia
Ceratopidae
Chasmosaurinae
Diceratops
D. hatcheri
Diceratops hatcheri oznacza "dwurogie oblicze Hatchera". Tak jak Zuniceratops nie posiada?? roga nad nozdrzami, lecz tylko 2 kr??tkie, rogi nad oczodo??ami. Taksonomia tego ceratopsa jest bardzo interesujĂ?ca. Wszystko zaczĂ???o siĂ? gdy Othniel C. Marsh zaczĂ??? pisaĂ? artyku?? o ceratopsach. Niestety w 1899 roku zmar?? nie ko??czĂ?c swej pracy. Doko??czeniem tego projektu zajĂ??? siĂ? John Bell Hatcher. Sko??czy?? on sekcjĂ? zwiĂ?zanĂ? z triceratopsem i ops diceratopsa. Jednak w 1904r zachorowa?? na tyfus i zmar?? w wieku 42 lat, jemu te?? nie uda??o siĂ? doko??czyĂ? pracy. W ko??cu artyku?? sko??czy?? przyjaciel Hatchera- Richard Swan Lull. W 1905r praca zosta??a wydrukowana, w niej Lull nazwa?? naszego ceratopsa diceratoipsem Hatcher`ego na cze??Ă? swego zmar??ego znajomego. Lull jednak nie by?? pewny taksonomii diceratopsa, wiĂ?c w 1933r. og??osi?? tego ceratopsa nowym gatunkiem triceratopsa i ochrzci?? go nazwĂ? Triceratops obturus. Potem uwa??ano go za jakĂ??? mutacje gen. triceratopsa. Dopiero w 1996 roku Forster przyuwr??ci?? pierwotny synonim diceratopsa. Odkryto jak narazie tylko czaszkĂ? diceratopsa we wschodniej czĂ???ci stanu Wyoming. Czaszka tego ceratopsa jest bardzo podobna do czaszki triceratopsa, lecz sĂ? 4 r????nice: brak rogu nad nozdrzami, garbata ko??Ă? nosowa, brak ko??ci napotylicznych (czyli guzk??w lub kolc??w na obrze??ach ko??nierza) i dwa okienka po bokach kryzy. Zapewne by?? blisko spokrerwniony z triceratopsem i m??g?? mieĂ? te same proporcje co ten ceratops.
Gatunki diceratopsa:
Diceratops Hatcher 1905, Lull w 1907
D. hatcheri Hatcher 1905, Lull w 1907
Diceratops hatcheri
D??ugo??Ă?: 9m
Wysoko??Ă?: 4,5m
Waga: 12t
Okres wystĂ?powania: p????na kreda-maastrycht-70-65mlt
Miesce wystĂ?powania: USA- Wyoming
Odkrywcy: Hatcher 1905, Lull 1907
Klasyfikacja:
Ornithischia
Genasauria
Cerapoda
Marginocephalia
Ceratopia
Neoceratopia
Ceratopidae
Chasmosaurinae
Diceratops
D. hatcheri
Diceratops hatcheri oznacza "dwurogie oblicze Hatchera". Tak jak Zuniceratops nie posiada?? roga nad nozdrzami, lecz tylko 2 kr??tkie, rogi nad oczodo??ami. Taksonomia tego ceratopsa jest bardzo interesujĂ?ca. Wszystko zaczĂ???o siĂ? gdy Othniel C. Marsh zaczĂ??? pisaĂ? artyku?? o ceratopsach. Niestety w 1899 roku zmar?? nie ko??czĂ?c swej pracy. Doko??czeniem tego projektu zajĂ??? siĂ? John Bell Hatcher. Sko??czy?? on sekcjĂ? zwiĂ?zanĂ? z triceratopsem i ops diceratopsa. Jednak w 1904r zachorowa?? na tyfus i zmar?? w wieku 42 lat, jemu te?? nie uda??o siĂ? doko??czyĂ? pracy. W ko??cu artyku?? sko??czy?? przyjaciel Hatchera- Richard Swan Lull. W 1905r praca zosta??a wydrukowana, w niej Lull nazwa?? naszego ceratopsa diceratoipsem Hatcher`ego na cze??Ă? swego zmar??ego znajomego. Lull jednak nie by?? pewny taksonomii diceratopsa, wiĂ?c w 1933r. og??osi?? tego ceratopsa nowym gatunkiem triceratopsa i ochrzci?? go nazwĂ? Triceratops obturus. Potem uwa??ano go za jakĂ??? mutacje gen. triceratopsa. Dopiero w 1996 roku Forster przyuwr??ci?? pierwotny synonim diceratopsa. Odkryto jak narazie tylko czaszkĂ? diceratopsa we wschodniej czĂ???ci stanu Wyoming. Czaszka tego ceratopsa jest bardzo podobna do czaszki triceratopsa, lecz sĂ? 4 r????nice: brak rogu nad nozdrzami, garbata ko??Ă? nosowa, brak ko??ci napotylicznych (czyli guzk??w lub kolc??w na obrze??ach ko??nierza) i dwa okienka po bokach kryzy. Zapewne by?? blisko spokrerwniony z triceratopsem i m??g?? mieĂ? te same proporcje co ten ceratops.
Gatunki diceratopsa:
Diceratops Hatcher 1905, Lull w 1907
D. hatcheri Hatcher 1905, Lull w 1907
Ostatnio zmieniony 6 października 2006, o 18:23 przez dilong, łącznie zmieniany 1 raz.
Geologia UW
Re: [Opis] Diceratops
Dorbne poprawki
cytat z dinodata:dilong pisze:Okres wystĂ?powania: p????na kreda-maastrycht-70-65mlt
czyli ok 67-65Ma, bo tam go znaleĹşliThe Lance Formation encompasses a farly short period of geologic time (approximately 1.5 million years) at the end of the Maastrichtian
Diceratops kursywÄdilong pisze:Neoceratopia
Ceratopidae
Chasmosaurinae
Diceratops
D. hatcheri
hmmm raczej dĹugiedilong pisze:tylko 2 kr??tkie, rogi nad oczodo??ami.
i opis diceratopsadilong pisze:i ops diceratopsa.
diceratopsemdilong pisze:diceratoipsem
Forster przywrĂłciĹ?dilong pisze:Forster przyuwr??ci??
Aktualna wersja opisu autorstwa nazuula niżej
Postanowiłem poprawić opis dilonga. Podkreślone zdania są według mnie błędne. On chyba miał te różki (o ile one się wogóle tak nazywają ). Zrekonstruowana czaszka:
![Obrazek](http://bp2.blogger.com/_OVH5UC-R50w/R08kpv5bDhI/AAAAAAAAAPc/ezrd9I4o2xw/s320/Diceratops.jpg)
Zmieniłem obrazek na bardziej wiarygodny. Czy dobrze jest zrobiony spis gatunków?
Postanowiłem poprawić opis dilonga. Podkreślone zdania są według mnie błędne. On chyba miał te różki (o ile one się wogóle tak nazywają ). Zrekonstruowana czaszka:
![Obrazek](http://bp2.blogger.com/_OVH5UC-R50w/R08kpv5bDhI/AAAAAAAAAPc/ezrd9I4o2xw/s320/Diceratops.jpg)
Zmieniłem obrazek na bardziej wiarygodny. Czy dobrze jest zrobiony spis gatunków?
dilong pisze:Długość: ok. 9 m
Masa: 6-8 ton
Miejsce występowania: USA, Wyoming, formacja Lance
Czas występowania: 67-65 Ma
Klasyfikacja:
Ornithischia
Genasauria
Cerapoda
Marginocephalia
Ceratopia
Neoceratopia
Ceratopidae
Chasmosaurinae
Diceratus hatcheri przez wiele lat, aż do 2008 roku, był znany jako Diceratops hatcheri. Tak jak Zuniceratops nie posiadał rogu nad nozdrzami, lecz garb w jego miejscu oraz 2 długie rogi nad oczodołami. Historia badań nad tym ceratopsem ceratopsem jest bardzo interesują ca. Wszystko zaczęło się, gdy Othniel C. Marsh zaczą ł pisać artykuł o ceratopsach. Niestety w 1899 roku zmarł nie kończą c swej pracy. Dokończeniem tego projektu zają ł się John Bell Hatcher. Skończył on sekcję zwią zaną z triceratopsem i opis diceratusa. Jednak w 1904r zachorował na tyfus i zmarł w wieku 42 lat. Jemu też nie udało się dokończyć pracy. W końcu artykuł skończył przyjaciel Hatchera - Richard Swan Lull. W 1905 roku praca została wydrukowana, Lull nazwał naszego ceratopsa diceratopsem Hatcher`ego na cześć swego zmarłego znajomego. Lull jednak nie był pewny odrębności rodzajowej diceratusa, więc w 1933 roku ogłosił tego ceratopsa nowym gatunkiem triceratopsa i ochrzcił go nazwą Triceratops obturus. Potem uważano go za jaką ś mutację gen. triceratopsa. Dopiero w 1996 roku Forster przywrócił odrębność rodzajową diceratopsa. Odkryto jak na razie tylko słabo zachowaną czaszkę, we wschodniej części stanu Wyoming. Czaszka tego ceratopsa jest bardzo podobna do czaszki triceratopsa, lecz są 4 różnice: brak rogu nad nozdrzami i garbata kość nosowa, brak kości napotylicznych (czyli guzków lub kolców na obrzeżach kołnierza) i dwa okna na kryzie. W przypadku okien nie stwierdzono, czy są to patologie, czy właściwa cecha rodzaju Diceratus. Czaszka jest także nieco większa od przeciętnej czaszki triceratopsa, mierzy 2.0 m. Według nowych badań diceratus jest blisko spokrewniony z torozaurem, a nieco dalej z triceratopsem i eotriceratopsem i mógł mieć te same proporcje ciała co te ceratopsy.
Diceratus Mateus, 2008
= Diceratops Hatcher, 1905
Diceratus hatcheri Mateus, 2008
=Diceratops hatcheri Lull, 1905
- Dino
- Administrator
- Posty: 4002
- Rejestracja: 13 marca 2006, o 20:45
- Imię i nazwisko: Łukasz Czepiński
- Lokalizacja: Warszawa
- Kontakt:
UsunÄ
Ĺem zdania bĹÄdne wg Macieja.
Nr 543
http://www.dinozaury.com/index.php?opti ... ew&id=1071
Nr 543
http://www.dinozaury.com/index.php?opti ... ew&id=1071
- Daniel Madzia
- Jurajski allozaur
- Posty: 1609
- Rejestracja: 15 marca 2006, o 12:39
- Lokalizacja: Třinec, Česká republika
- Kontakt:
- Daniel Madzia
- Jurajski allozaur
- Posty: 1609
- Rejestracja: 15 marca 2006, o 12:39
- Lokalizacja: Třinec, Česká republika
- Kontakt:
Re: [Opis] Diceratops->Diceratus->Nedoceratops
Cześć umieszczę też na wikipedii.
Autorzy: Maciej Ziegler, dilong
Nedoceratops (nedoceratops)
Długość: ? m
Masa: ? t
Miejsce: USA - Wyoming (formacja Lance)
Czas: 67,5-65,5 Ma
Klasyfikacja:
Dinosauria
Ornithishia
Genasauria
Cerapoda
Marginocephalia
Ceratopsia
Neoceratopia
Ceratopsidae
Chasmosaurinae
Triceratopsini
Wstęp
Nedoceratops hatcheri to kontrowersyjny gatunek zaawansowanego chasmozauryna (triceratopsyna) z końca kredy Ameryki Północnej. Odkryto jak na razie tylko jedną, dość dobrze zachowaną czaszkę (USNM 2412) o długości 1,8 m.
Historia taksonomii
Ten rogaty dinozaur przez wiele lat był znany jako "Diceratops" ("dwurogie oblicze") - aż do 2007 roku, gdy A. Ukrainsky przechrzcił go na Nedoceratops ("niewystarczające rogate oblicze"). Przez krótki czas był nazywany przez wielu Diceratus ("dwurogie oblicze"), gdyż ta nazwa - zaproponowana w 2008 r. przez Octavio Mateusa - była szerszej znana niż wcześniejsza Nedoceratops. Nazwa "Diceratops" musiała być zmieniona - była bowiem zajęta przez rodzaj gąsiecznika.
Historia badań nad tym ceratopsem jest bardzo interesująca. Wszystko zaczęło się, gdy Othniel C. Marsh zaczął pisać artykuł o ceratopsach. Niestety w 1899 roku zmarł, nie kończąc swej pracy. Dokończeniem tego projektu zajął się John Bell Hatcher. Skończył on sekcję związaną z triceratopsem i opis nedoceratopsa (wtedy "diceratopsa"). Jednak w 1904 r. zachorował na tyfus i zmarł w wieku 42 lat. Jemu też nie udało się dokończyć pracy. W końcu artykuł skończył przyjaciel Hatchera - Richard Swan Lull. W 1905 roku praca została wydrukowana, Lull nazwał naszego ceratopsa "diceratopsem Hatchera" - na cześć swego zmarłego znajomego. Lull jednak nie był pewny odrębności rodzajowej nedoceratopsa, więc w 1933 roku ogłosił tego ceratopsa podrodzajem triceratopsa. W 1986 roku John Ostrom i Peter Wellnhofer uznali, że omawiany dinozaur i wszystkie gatunki Triceratops reprezentują jeden takson - Triceratops horridus. W 1996 roku Catherine Forster przywróciła odrębność rodzajową nedoceratopsa. Szczegółowego opisu, autorstwa Andrewa Farke, nedoceratops doczekał się dopiero w 2011 roku.
Status N. hatcheri
I. Wstęp. Nedoceratops hatcheri ma niepewny status - podobnie jak Tatankaceratops sacrisonorum, Torosaurus latus (zob. opis) i ?T. utahensis oraz Ojoceratops fowleri. W opinii niektórych naukowców jest ważnym gatunkiem. Wg innych jest młodszym synonimem Triceratops horridus albo jest nieodróżnialny od Triceratops na poziomie rodzaju (jest nomen dubium). Niektórzy zwolennicy tego drugiego poglądu uznają go za formę przejściową między młodszymi a w pełni wyrośniętymi triceratopsami (zob. opis Torosaurus).
Oczywiście może być też ważny jako gatunek rodzaju Triceratops albo Torosaurus (T. hatcheri).
Zakładając, że N. hatcheri i Torosaurus latus są ważnymi gatunkami, to niepewne pozostaje ich pokrewieństwo - niektóre analizy wskazują, że Nedoceratops jest bliżej spokrewniony z Triceratops a inne, że z Torosaurus.
II. Diagnoza (zmodyfikowana z Farke, 2011):
IIa. Autapomorfie to (w nawiasach skróty nazw anatomicznych widoczne na rysunkach):
1) róg nosowy (nh) niemal zupełnie nieodróżnialny od kości nosowej,
2) rogi nadoczne (poh) zwrócone do góry (pod kątem prostym do linii zębów),
3) bardzo małe okna (pf) w kości ciemieniowej (p),
IIb. Różnice w porównaniu do Triceratops:
4) brzuszny koniec kości łuskowej (sq) położony znacznie nad linią zębów,
IIc. Różnice w porównaniu do Torosaurus latus:
5) kształt kości łuskowej (sq) - szczególnie zredukowane wcięcie jarzmowe (jn) i brak zgrubienia przyśrodkowej krawędzi,
6) mała liczba różków (5?) na kości ciemieniowej (episquamosals) (p).
III. Komentarz do diagnozy:
ad 1) brak rogu zaobserwowano u niektórych triceratopsów (Forster, 1996). Bardzo niski róg obecny jest też np. w czaszce MOR 981 przypisanej do Torosaurus latus (Farke, 2007),
ad 2) cecha widoczna u młodych, dwukrotnie mniejszych od nedoceratopsa triceratopsów, mających trójkątne różki na kości ciemieniowej (episquamosals) (Horner i Goodwin, 2006). Może to dowodzić odrębności nedoceratopsa lub nierównomiernego rozwoju cech dorosłych triceratopsa u różnych osobników,
ad 3) mogą być to patologie, często spotykane w kryzach ceratopsydów,
ad 4) obecne też u niektórych Triceratops (holotyp T. elatus - Hatcher i in., 1907, obecnie uznawany za T. horridus) i Torosaurus latus,
ad 5) trudno stwierdzić, kiedy wcięcie jest "zredukowane". Niemniej podobną morfologię co torozaury (z wąskim wcięciem), mają też niektóre triceratopsy (AMNH 5116, SDSM 2760, YPM 1922 - Forster, 1996; Scannella i Horner, 2010),
ad 6) Triceratops miał ich 5-7, a Torosaurus latus 7. Młode Agujaceratops miały 6, a dorosły 10. Nie jest więc to cecha diagnostyczna.
IV. Podsumowanie. Żadna z cech diagnostycznych Nedoceratops nie jest niewątpliwa, lecz z autapomorfii najbardziej przekonująca jest druga. Jeśli Torosaurus i Triceratops to to samo zwierzę, to kolejne cechy diagnozy stają się nieistotne.
Nedoceratops ma mieszankę cech torozaura (np. układ czołowych ciemiączek) i triceratopsa (np. płaska górna powierzchnia kości łuskowej) oraz pewne cechy pośrednie (np. długość kryzy), co skłania do przypuszczenia, że reprezentuje pośrednią formę rozwoju osobniczego. Z drugiej strony, powierzchnia kości ciemieniowych przeczy temu - nie wykazuje prążkowania, które ma znamionować pojawienie się okien. Jak podaje nieoficjalnie Scannella (zob. Switek, online), istnieje wiele nieopisanych osobników Triceratops, które mają cechy Nedoceratops.
Różnice między Nedoceratops a innymi ceratopsami mogą wynikać ze zmienności osobniczej, ontogenetycznej, patologii albo z rzeczywistej odrębności omawianego dinozaura. Interpretacja zależy od indywidualnych zapatrywań każdego, który styka się z tą tematyką. Moim zdaniem różnice są niewystarczające do uznania ważności N. hatcheri i bardziej prawdopodobne jest, że to nietypowy osobnik Triceratops.
Spis gatunków:
Nedoceratops Ukrainsky, 2007 ?=Triceratops
= Diceratus Mateus, 2008
= "Diceratops" Lull vide Hatcher, 1905 [zajęta Förster, 1869]
N. hatcheri (Lull vide Hatcher, 1905) Ukrainsky, 2007 [nomen dubium?] ??=Triceratops horridus
= Diceratus hatcheri (Lull vide Hatcher, 1905) Mateus, 2008
= "Diceratops" hatcheri Lull vide Hatcher, 1905
= Triceratops hatcheri Lull, 1907
= Triceratops ("Diceratops") hatcheri (Lull vide Hatcher, 1905) Lull, 1933
![Obrazek](http://www.plosone.org/article/fetchObject.action?uri=info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0016196.g001&representation=PNG_M)
![Obrazek](http://www.plosone.org/article/fetchObject.action?uri=info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0016196.g002&representation=PNG_M)
Czaszka N. hatcheri w kilku rzutach. Na szaro zaznaczono obszary zrekonstruowane (z Farke, 2011).
Rekonstrukcja Andreya Atuchina
Źródła:
Farke, A. A. (2007) "Cranial osteology and phylogenetic relationships of the chasmosaurine ceratopsid Torosaurus latus" [w:] Carpenter, K. (red.) "Horns and beaks: ceratopsian and ornithopod dinosaurs" Bloomington, wyd. Indiana University Press, 235–257.
Farke, A. A. (2011) "Anatomy and Taxonomic Status of the Chasmosaurine Ceratopsid Nedoceratops hatcheri from the Upper Cretaceous Lance Formation of Wyoming, U.S.A." PLoS ONE 6(1): e16196. doi:10.1371/journal.pone.0016196
Forster, C. A. (1996) "Species resolution in Triceratops: cladistic and morphometric approaches" Journal of Vertebrate Paleontology, 16 (2), 259-270.
Loewen, M. A., Sampson, S. D., Lund, E. K., Farke, A. A., Aguillón-Martínez, M. C., de Leon, C. A., Rodríguez-de la Rosa, R. A., Getty, M. A. & Eberth, D. A. (2010) "Horned Dinosaurs (Ornithischia: Ceratopsidae) from the Upper Cretaceous (Campanian) Cerro del Pueblo Formation, Coahuila, Mexico" [w:] Ryan, M. J., Chinnery-Allgeier, B. J. & Eberth, D. A. (red) "New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrrell Museum Ceratopsian Symposium" Indiana University Press, 99-116.
Longrich, N.R. (2010) "Mojoceratops perifania, A New Chasmosaurine Ceratopsid from the Late Campanian of Western Canada" Journal of Paleontology, 84 (4), 681–694.
Longrich, N. R. (2011) "Titanoceratops ouranous, a giant horned dinosaur from the Late Campanian of New Mexico" Cretaceous Research, doi:10.1016/j.cretres.2010.12.007
Sampson, S. D., Loewen, M. A., Farke, A. A., Roberts, E. M., Forster, C. A., Smith, J. A. & Titus, A. L. (2010) "New Horned Dinosaurs from Utah Provide Evidence for Intracontinental Dinosaur Endemism" PLoS ONE, 5(9), e12292 doi:10.1371/journal.pone.0012292
Scannella, J. B. & Horner, J. R. (2010) "Torosaurus Marsh, 1891, is Triceratops Marsh, 1889 (Ceratopsidae: Chasmosaurinae): synonymy through ontogeny" Journal of Vertebrate Paleontology, 30 (4), 1157–1168.
Ukrainsky, A. S. (2007) "A new replacement name for Diceratops Lull, 1905 (Reptilia: Ornithischia: Ceratopsidae)" Zoosystematica Rossica, 16(2), 292.
Switek, online: http://blogs.smithsonianmag.com/dinosau ... continues/
Autorzy: Maciej Ziegler, dilong
Nedoceratops (nedoceratops)
Długość: ? m
Masa: ? t
Miejsce: USA - Wyoming (formacja Lance)
Czas: 67,5-65,5 Ma
Klasyfikacja:
Dinosauria
Ornithishia
Genasauria
Cerapoda
Marginocephalia
Ceratopsia
Neoceratopia
Ceratopsidae
Chasmosaurinae
Triceratopsini
Wstęp
Nedoceratops hatcheri to kontrowersyjny gatunek zaawansowanego chasmozauryna (triceratopsyna) z końca kredy Ameryki Północnej. Odkryto jak na razie tylko jedną, dość dobrze zachowaną czaszkę (USNM 2412) o długości 1,8 m.
Historia taksonomii
Ten rogaty dinozaur przez wiele lat był znany jako "Diceratops" ("dwurogie oblicze") - aż do 2007 roku, gdy A. Ukrainsky przechrzcił go na Nedoceratops ("niewystarczające rogate oblicze"). Przez krótki czas był nazywany przez wielu Diceratus ("dwurogie oblicze"), gdyż ta nazwa - zaproponowana w 2008 r. przez Octavio Mateusa - była szerszej znana niż wcześniejsza Nedoceratops. Nazwa "Diceratops" musiała być zmieniona - była bowiem zajęta przez rodzaj gąsiecznika.
Historia badań nad tym ceratopsem jest bardzo interesująca. Wszystko zaczęło się, gdy Othniel C. Marsh zaczął pisać artykuł o ceratopsach. Niestety w 1899 roku zmarł, nie kończąc swej pracy. Dokończeniem tego projektu zajął się John Bell Hatcher. Skończył on sekcję związaną z triceratopsem i opis nedoceratopsa (wtedy "diceratopsa"). Jednak w 1904 r. zachorował na tyfus i zmarł w wieku 42 lat. Jemu też nie udało się dokończyć pracy. W końcu artykuł skończył przyjaciel Hatchera - Richard Swan Lull. W 1905 roku praca została wydrukowana, Lull nazwał naszego ceratopsa "diceratopsem Hatchera" - na cześć swego zmarłego znajomego. Lull jednak nie był pewny odrębności rodzajowej nedoceratopsa, więc w 1933 roku ogłosił tego ceratopsa podrodzajem triceratopsa. W 1986 roku John Ostrom i Peter Wellnhofer uznali, że omawiany dinozaur i wszystkie gatunki Triceratops reprezentują jeden takson - Triceratops horridus. W 1996 roku Catherine Forster przywróciła odrębność rodzajową nedoceratopsa. Szczegółowego opisu, autorstwa Andrewa Farke, nedoceratops doczekał się dopiero w 2011 roku.
Status N. hatcheri
I. Wstęp. Nedoceratops hatcheri ma niepewny status - podobnie jak Tatankaceratops sacrisonorum, Torosaurus latus (zob. opis) i ?T. utahensis oraz Ojoceratops fowleri. W opinii niektórych naukowców jest ważnym gatunkiem. Wg innych jest młodszym synonimem Triceratops horridus albo jest nieodróżnialny od Triceratops na poziomie rodzaju (jest nomen dubium). Niektórzy zwolennicy tego drugiego poglądu uznają go za formę przejściową między młodszymi a w pełni wyrośniętymi triceratopsami (zob. opis Torosaurus).
Oczywiście może być też ważny jako gatunek rodzaju Triceratops albo Torosaurus (T. hatcheri).
Zakładając, że N. hatcheri i Torosaurus latus są ważnymi gatunkami, to niepewne pozostaje ich pokrewieństwo - niektóre analizy wskazują, że Nedoceratops jest bliżej spokrewniony z Triceratops a inne, że z Torosaurus.
II. Diagnoza (zmodyfikowana z Farke, 2011):
IIa. Autapomorfie to (w nawiasach skróty nazw anatomicznych widoczne na rysunkach):
1) róg nosowy (nh) niemal zupełnie nieodróżnialny od kości nosowej,
2) rogi nadoczne (poh) zwrócone do góry (pod kątem prostym do linii zębów),
3) bardzo małe okna (pf) w kości ciemieniowej (p),
IIb. Różnice w porównaniu do Triceratops:
4) brzuszny koniec kości łuskowej (sq) położony znacznie nad linią zębów,
IIc. Różnice w porównaniu do Torosaurus latus:
5) kształt kości łuskowej (sq) - szczególnie zredukowane wcięcie jarzmowe (jn) i brak zgrubienia przyśrodkowej krawędzi,
6) mała liczba różków (5?) na kości ciemieniowej (episquamosals) (p).
III. Komentarz do diagnozy:
ad 1) brak rogu zaobserwowano u niektórych triceratopsów (Forster, 1996). Bardzo niski róg obecny jest też np. w czaszce MOR 981 przypisanej do Torosaurus latus (Farke, 2007),
ad 2) cecha widoczna u młodych, dwukrotnie mniejszych od nedoceratopsa triceratopsów, mających trójkątne różki na kości ciemieniowej (episquamosals) (Horner i Goodwin, 2006). Może to dowodzić odrębności nedoceratopsa lub nierównomiernego rozwoju cech dorosłych triceratopsa u różnych osobników,
ad 3) mogą być to patologie, często spotykane w kryzach ceratopsydów,
ad 4) obecne też u niektórych Triceratops (holotyp T. elatus - Hatcher i in., 1907, obecnie uznawany za T. horridus) i Torosaurus latus,
ad 5) trudno stwierdzić, kiedy wcięcie jest "zredukowane". Niemniej podobną morfologię co torozaury (z wąskim wcięciem), mają też niektóre triceratopsy (AMNH 5116, SDSM 2760, YPM 1922 - Forster, 1996; Scannella i Horner, 2010),
ad 6) Triceratops miał ich 5-7, a Torosaurus latus 7. Młode Agujaceratops miały 6, a dorosły 10. Nie jest więc to cecha diagnostyczna.
IV. Podsumowanie. Żadna z cech diagnostycznych Nedoceratops nie jest niewątpliwa, lecz z autapomorfii najbardziej przekonująca jest druga. Jeśli Torosaurus i Triceratops to to samo zwierzę, to kolejne cechy diagnozy stają się nieistotne.
Nedoceratops ma mieszankę cech torozaura (np. układ czołowych ciemiączek) i triceratopsa (np. płaska górna powierzchnia kości łuskowej) oraz pewne cechy pośrednie (np. długość kryzy), co skłania do przypuszczenia, że reprezentuje pośrednią formę rozwoju osobniczego. Z drugiej strony, powierzchnia kości ciemieniowych przeczy temu - nie wykazuje prążkowania, które ma znamionować pojawienie się okien. Jak podaje nieoficjalnie Scannella (zob. Switek, online), istnieje wiele nieopisanych osobników Triceratops, które mają cechy Nedoceratops.
Różnice między Nedoceratops a innymi ceratopsami mogą wynikać ze zmienności osobniczej, ontogenetycznej, patologii albo z rzeczywistej odrębności omawianego dinozaura. Interpretacja zależy od indywidualnych zapatrywań każdego, który styka się z tą tematyką. Moim zdaniem różnice są niewystarczające do uznania ważności N. hatcheri i bardziej prawdopodobne jest, że to nietypowy osobnik Triceratops.
Spis gatunków:
Nedoceratops Ukrainsky, 2007 ?=Triceratops
= Diceratus Mateus, 2008
= "Diceratops" Lull vide Hatcher, 1905 [zajęta Förster, 1869]
N. hatcheri (Lull vide Hatcher, 1905) Ukrainsky, 2007 [nomen dubium?] ??=Triceratops horridus
= Diceratus hatcheri (Lull vide Hatcher, 1905) Mateus, 2008
= "Diceratops" hatcheri Lull vide Hatcher, 1905
= Triceratops hatcheri Lull, 1907
= Triceratops ("Diceratops") hatcheri (Lull vide Hatcher, 1905) Lull, 1933
Czaszka N. hatcheri w kilku rzutach. Na szaro zaznaczono obszary zrekonstruowane (z Farke, 2011).
Rekonstrukcja Andreya Atuchina
Źródła:
Farke, A. A. (2007) "Cranial osteology and phylogenetic relationships of the chasmosaurine ceratopsid Torosaurus latus" [w:] Carpenter, K. (red.) "Horns and beaks: ceratopsian and ornithopod dinosaurs" Bloomington, wyd. Indiana University Press, 235–257.
Farke, A. A. (2011) "Anatomy and Taxonomic Status of the Chasmosaurine Ceratopsid Nedoceratops hatcheri from the Upper Cretaceous Lance Formation of Wyoming, U.S.A." PLoS ONE 6(1): e16196. doi:10.1371/journal.pone.0016196
Forster, C. A. (1996) "Species resolution in Triceratops: cladistic and morphometric approaches" Journal of Vertebrate Paleontology, 16 (2), 259-270.
Loewen, M. A., Sampson, S. D., Lund, E. K., Farke, A. A., Aguillón-Martínez, M. C., de Leon, C. A., Rodríguez-de la Rosa, R. A., Getty, M. A. & Eberth, D. A. (2010) "Horned Dinosaurs (Ornithischia: Ceratopsidae) from the Upper Cretaceous (Campanian) Cerro del Pueblo Formation, Coahuila, Mexico" [w:] Ryan, M. J., Chinnery-Allgeier, B. J. & Eberth, D. A. (red) "New Perspectives on Horned Dinosaurs: The Royal Tyrrell Museum Ceratopsian Symposium" Indiana University Press, 99-116.
Longrich, N.R. (2010) "Mojoceratops perifania, A New Chasmosaurine Ceratopsid from the Late Campanian of Western Canada" Journal of Paleontology, 84 (4), 681–694.
Longrich, N. R. (2011) "Titanoceratops ouranous, a giant horned dinosaur from the Late Campanian of New Mexico" Cretaceous Research, doi:10.1016/j.cretres.2010.12.007
Sampson, S. D., Loewen, M. A., Farke, A. A., Roberts, E. M., Forster, C. A., Smith, J. A. & Titus, A. L. (2010) "New Horned Dinosaurs from Utah Provide Evidence for Intracontinental Dinosaur Endemism" PLoS ONE, 5(9), e12292 doi:10.1371/journal.pone.0012292
Scannella, J. B. & Horner, J. R. (2010) "Torosaurus Marsh, 1891, is Triceratops Marsh, 1889 (Ceratopsidae: Chasmosaurinae): synonymy through ontogeny" Journal of Vertebrate Paleontology, 30 (4), 1157–1168.
Ukrainsky, A. S. (2007) "A new replacement name for Diceratops Lull, 1905 (Reptilia: Ornithischia: Ceratopsidae)" Zoosystematica Rossica, 16(2), 292.
Switek, online: http://blogs.smithsonianmag.com/dinosau ... continues/