Forum Dinozaury.com

Forum Dinozaury.com

z nami przeniesiesz się w czasie...
 
Teraz jest 18 stycznia 2018, o 16:47

Strefa czasowa: UTC + 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 7 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: [UZUPEŁNIONY OPIS] Protoceratops
PostNapisane: 20 grudnia 2008, o 16:52 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 23 maja 2008, o 15:49
Posty: 1016
Lokalizacja: Górny Śląsk
Mongolia Wewnetrzna to nie Mongolia, tylko region w Chinach :wink:
Protoceratops nie miał żadnych piór!

Cytuj:
Również przy szkieletach protoceratopsa znalezionych w formacji Heel Crick
triceratopsa w Hell Creek

Cytuj:
Był karmiony przez dorosłe osobniki aż do osią…gnięcia samodzielności.
źródło?

Cytuj:
[w szczczą…tkach protoceratopsa] widać było nawet zmiany miażdżycowe.
źródło?

Pozmianiałem też rodzaje w częśći "Środowisko", na takie, które rzeczywiście znaleziono w formacjach protoceratosowych. Niestety fauna pokazana w Wędrówkach.. i Planecie Din. różni się znacznie od rzeczywistej.
Nie wiem też, czy te krokodyle nie są… czasem lą…dowe
Mongolochelys jest z mastrychtu, więc nie żył z protoceratopsem. Ską…d masz informacje, że Trionyx zostal znaleziony w formacjach w których znaleziono też protoceratopsa?

Poza tym, poprawiłem inne błędy językowe i merytoryczne

Dawid Mika napisał(a):
Długość: 2,7 m
Wysokość: 1 m
Waga: ok. 300 kg
Miejsce występowania:
Protoceratops andrewsi - Mongolia - Ajmak południowogobijski (formacja Djadochta, warstwy Toogreeg [=Tögrög]) Chiny - prowincja Gansu(formacja Minche), Region Autonomiczny Mongolii Wewnętrznej
Protoceratops hellenikorhinus - Chiny - Region Autonomiczny Mongolii Wewnętrznej (formacja Bayan Madahu)
Czas występowania: późny santon i kampan, 84-71 Ma
Dinosauria
Ornithischia
Genasauria
Cerapoda
Marginocephalia
Ceratopia
Neoceratopia
Protoceratopsidae

Wstęp
Protoceratops to niewielki marginocefal, który występował w późnej kredzie na terenach Azji. Nazwa rodzajowa tego dinozaura składa się z greckich słów proto - pierwszy, cerat - róg i ops - twarz i oznacza ''pierwsze rogate oblicze''. Natomiast nazwa jednego z gatunków należą…cych do tego rodzaju - P. andrewsi honoruje Andrewsa - amerykańskiego paleontologa. Jego odkrycie w latach dwudziestych XX wieku rzuciło nowe światło na ewolucję ceratopsów.

Budowa i zwyczaje

Był to mały dinozaur. Osią…gał od 1,8 do 2,7 m długości (w zależności od gatunku) i ponad 1 m wysokości. Ważył do 300 kg. Mimo że Protoceratops był roślinożerny, posiadał nadzwyczaj mocne szczęki zakończone twardym dziobem. Znajdowały się w nich tuziny zębów służą…cych do żucia pokarmu. Dzięki nim ten bazalny neoceratops mógł odżywiać się nawet twardymi roślinami. Protoceratopsy były tak pospolite, że nierzadko są… nazywane ''owcami okresu kredowego''. Różnice w budowie kości czaszki protoceratopsa mogą… świadczyć o dymorfizmie płciowym. Protoceratops nie posiadał długich, dobrze widocznych rogów typowych dla bardziej zaawansowanych ceratopsów, natomiast miał już dobrze wykształconą… kostną… kryzę. Znalezienie dużej ilości kości protoceratopsa w jednym miejscu stanowi dowód, że te dinozaury prowadziły stadny tryb życia. W popularnonaukowym programie produkcji BBC pt. ''The Truth About Killer Dinosaurs'' czyli ''Dinozaury zabójcy'' symulowano starcie protoceratopsa z welociraptorem (na podstawie słynnej skamieliny z 1971, przedstawiają…cej te dwa dinozaury w walce). Ustalano, że welociraptor w czasie tego starcia nie wypruł wnętrzności protoceratopsowi, tylko przebił skórę. Mógł natomiast przegryźć żyły szyjne tego marginocefala. Podczas tego filmu wykazano również, że mocny dziób i głowa były naprawdę groźnymi brońmi protoceratopsa w starciu z drapieżnikami.
Czy Protoceratops miał twory pióropodobne? Niegdyś zdecydowanie odrzucane tą… teorię. Jednak w okolicach ogona szkieletu oznaczonego jako SMF R 4970 i należą…cego do bliżej nieokreślonego psittakozaura znaleziono odciski czegoś, co przypomina prymitywne pióra. Znalezisko to jest bardzo kontrowersje: jedni badacze uważają… je za prymitywne pióra lub keratynowe wytwory skóry, a inni twierdzą…, że to po prostu efekt rozkładu kolagenu. Również przy szkieletach triceratopsa znalezionych w formacji Hell Creek, widać krótkie i liczne włókniste twory, przez niektórych badaczy uważane za keratynowe wytwory skóry. Tak więc zarówno u prymitywniejszych od protoceratopsa dinozaurów rogatych (Psittacosaurus sp.), jak i u bardziej zaawansowanych (triceratops) znaleziono coś co przypomina wytwory skóry. Zapewne także protoceratops je posiadał.
Po wykluciu z jajka mały protoceratops był wielkości szczeniaka. Wiktor Tereschenko w 2008 stwierdził, że Protoceratops prowadził półwodny tryb życia. Do tego wniosku doszedł analizują…c cechy szkieletów protoceratopsydów - np. zwiększenie ruchliwości kręgosłupa i prawdopodobne adaptacyjne znaczenie tych cech.

Historia

Pierwsze szczą…tki protoceratopsa zostały znalezione przez fotografa J.B. Shackelforda podczas ekspedycji na pustynię Gobi, mają…cą… na celu znalezienie szczą…tków praludzkich. Wprawdzie podczas tej wyprawy nie znaleziono żadnych kości ludzkich, ale za to znaleziono liczne szczą…tki protoceratopsów oraz teropodów - owiraptorów i welociraptorów. Tak więc ta pozornie nieudana ekspedycja okazało się bardzo ważna dla znawców dinozaurów. Walter Granger i William King Gregory na podstawie tych szczą…tków opisali nowy gatunek ceratopsa - Protoceratops andrewsi w 1923. Badacze natychmiast zauważyli znaczenie tego odkrycia i okrzyknęli protoceratopsa przodkiem triceratopsa. Do tej pory rodowód ceratopsów był nieznany: teraz nareszcie został pozornie wyjaśniony. Jednak protoceratops okazał się nie być przodkiem wielkich, rogatych dinozaurów z Ameryki Północnej. W późniejszych latach znaleziono inne prymitywne ceratopsy np. psittakozaura czy liaoceratopsa, dzięki czemu historia ewolucji ceratopsów została jeszcze lepiej poznana.
Znalezione skamieniałości protoceratopsa były świetnie zachowane. W 1922 Roy Chapman Andrews odkrył na pustyni Gobi pierwsze znane jaja dinozaura. Każde jajo miało ok. 20 cm. Ze względu na to, że jaja znaleziono w pobliżu szkieletów dorosłych protoceratopsów, uznano je za należą…ce do tego rodzaju. Obok znaleziono też zgniecioną… czaszkę, należą…cą… do niewielkiego nieznanego wcześniej nauce teropoda. Uznano, że to szczą…tki rabusia jaj, który został zabity przez matkę pilnują…cą… gniazda. Opisano go pod nazwą… Oviraptor philoceratops (czyli ''złodziej jaj lubią…cy ceratopsy''). W 1993 Norrell i inni odkryli embrion w jednym z tych jaj. Bliższe jego oględziny wykazały, że nie należał do protoceratopsa tylko do owiraptora, który utrzymał krzywdzą…cą… nazwę złodzieja jaj. W 1971 na pustyni Gobi znaleziono szczą…tki welociraptora i protoceratopsa zwarte w walce. Oba zwierzęta odniosły ciężkie rany i zginęły w czasie burzy piaskowej lub zostały pokryte osypują…cą… się wydmą…. Nic nie wskazuje, aby jacyś padlinożercy ''dobrali się'' do ich zwłok. W 1975 roku polscy paleontolodzy Teresa Maryańska i Halszka Osmólska opisali nowy gatunek protoceratopsa - P. kozlowskii. Jednak został on opisany na podstawie niekompletnych szczą…tków, należą…cych do młodego osobnika i obecnie jest uważany za synonim Bagaceratops rozhdestvenskyi. W 2001 w osadach formacji Bayan Mandahu znaleziono szczą…tki protoceratopsa nieco różnią…cego się od P. andrewsi. Na ich podstawie opisano nowy gatunek protoceratopsa - P. hellenikorhinus.

Klasyfikacja

Od nazwy Protoceratops pochodzi nazwa rodziny do której on należy - Protoceratopsidae. Należą… do niej niektóre ceratopsy bardziej zaawansowane od psittakozaurów (Psittacosauridae), ale mniej od przedstawicieli rodziny Ceratopsidae. Członkowie tej rodziny ogólnie wyglą…dem przypominają… swoich krewnych, należą…cych do Ceratopsidae, ale nie mają… dobrze wykształconych rogów, a ich kończyny mają… inne proporcje. W 1998 roku Paul Sereno zdefiniował Protoceratopsidae jako klad zwierzą…t, które są… bliżej spokrewnione z protoceratopsem niż z triceratopsem. Tradycyjnie oprócz protoceratopsa zalicza się do niej następują…ce dinozaury: Bagaceratops, Breviceratops, Gracilliceratops, Lamaceratops, Magnirostris i Platyceratops. W 2006 Makovicky i Norell wydali przeprowadzili nowe badania filogenezy ceratopsów. W tej pracy usunęli z tego kladu parę rodzajów dinozaurów. Według niektórych Bainoceratops jest synonimem protoceratopsa.

Środowisko

Protoceratops występował na terenach pustynnych Mongolii i Chin w późnej kredzie. Obok niego żyły teropody: dromeozaurydy takie jak Velociraptor, Tsaagan, owiraptorozaury np. Citipati czy Oviraptor, troodontydy takie jak Saurornithoides oraz alwarezzaury takie jak Shuvuuia i Mononykus, tyranozauroidy, być może Tarbosaurus. O ile większość z tych zwierzą…t była dla dorosłego protoceratopsa raczej niegroźna, to tyranozauroidy oraz szybkie i najprawdopodobniej polują…ce stadnie dromeozaurydy, stanowiły naprawdę poważne zagrożenie. Obok protoceratopsów żyły także inne dinozaury roślinożerne takie jak pachycefalozaurydy - Goyocephale i ankylozaurydy Pinacosaurus. Występowały też krokodyle np. Gobiosuchus czy Shamosuchus. Ich siedliska kurczyły się okresowo wraz z wysychaniem zbiorników wodnych. W cieniu dinozaurów żyły żółwie np. Trionyx, jaszczurki np. Gobiderma oraz Priscagama, płazy np. Gobiates oraz ssaki reprezentowane między innymi przez takie rodzaje jak łożyskowiec Zalambdalestes czy spokrewnione z torbaczami Deltatheridium. Najmniejszymi zwierzętami na pustyni Gobi były oczywiście bezkręgowce takie jak słodkowodne ślimaki i małże, liściożerne chrzą…szcze stonkowate czy krocionogi.


Protoceratopsy, a mityczne gryfy

Gryfy to mityczne potwory, obecnie w wielu mitologiach. Są… w nich uważane za zwierzęta niezwykle silnie, groźne i bitne oraz pokryte piórami. Ich dziób miał przypominać dziób ptaków. Gryfy według podań i legend poruszały się na czterech kończynach. Adrienne Mayor - folklorystka i historyk zasugerowała, że Scyci, którzy wydobywali złoto w górach Tian Shan i Ałmaju mogli natrafić na szkielety protoceratopsów, które mogły leżeć u podstaw legend o gryfach. Faktycznie, Protoceratops swoją… czworonożnością… i mocnym dziobem przypominał gryfa z legend i mitów. Warto zwrócić uwagę także na to, że w legendach znajduje się wzmianka jakoby gryfy znosiły do swych gniazd kawałki złota i ozdoby, a skamieniałości protoceratopsa znajdowali oni akurat w kopalniach złota, co najprawdopodobniej stanowi źródło tej opowieści. Hipoteza ta jest bardzo prawdopodobna, ze względu na to że na pustyni Gobi znaleziono pełno szczą…tków protoceratopsa. Tą… teorię przedstawił też p. Dawid Mazurek - powszechnie szanowany użytkownik naszego forum w programie ''Enigma: Na tropach dinozaurów''.

Protoceratops w kulturze masowej

Protoceratops występuje w serialach pt. ''Dinosaur Planet: White Tip's Yourney'' (''Planeta Dinozaurów: Podróż Białogrzywej'' i ''Chased by Dinosaurs: Giant Claw'' (''Powrót dinozaurów: Pazur olbrzyma). W obu tych filmach jest przedstawiany jako stadne zwierzę, stanowią…ce ofiarę welociraptorów.

Gatunki
Protoceratops Granger i Gregory, 1923
Protoceratops andrewsi Granger i Gregory, 1923
Protoceratops kozlowskii Maryanska i Osmólska, 1975 = Bagaceratops
rozhdestvenskyi
, Maryanska i Osmólska, 1975
Protoceratops hellenikorhinus Lambert, Godefroit, Li, Shang i Dong, 2001

Na podstawie angielskiej wikipedii, dinodaty, opisu protoceratopsa na stronie (jedno zdanie zachowane w oryginale), opisu psittakozaura z forum, forum dinozaury.com oraz czasopisma ''Ewolucja'' nr. 2 kwiecień 2001.


Ostatnio edytowano 20 grudnia 2008, o 18:56 przez Dawid Mika, łącznie edytowano 7 razy

Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 20 grudnia 2008, o 17:40 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6151
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Wstępne uwagi, później przejrzę cały. Gratuluję weny!

Dawid Mika napisał(a):
Długość: 1,8 m
Wysokość: 0,6 m
Waga: 180 kg
P. hellenikorhinus był większy - 2,7m, więc masa i wysokość proporcjonalnie większa

Dawid Mika napisał(a):
Czas występowania: późna kreda*
No z datowaniem azjatyckich formacji jest problem, można przyjąć późny santon i cały kampan 84-71 Ma


Cytuj:
Protoceratops kozlowskii Maryanska i OsmĂłlska, 1975 = Bagaceratops
rozhdestvenskyi :arrow: , Maryanska i OsmĂłlska, 1975
bez przecinka

Cytuj:
Protoceratops hellenikorhinus, Lambert i inni, 2001
pozostali to: Godefroit, Li, Shang i Dong

Dawid Mika napisał(a):
Gryfy to mityczne potwory, obecnie w wielu mitologiach. Są w nich uwaĹźane za zwierzęta niezwykle silnie, groĹşne i bitne oraz pokryte piĂłrami. Ich dziĂłb miał przypominać dziĂłb ptakĂłw. Gryfy miały [znowu "miały"] poruszać się na czterech kończynach. Adrienne [Mayor] – folklorysta i historyk zasugerowała, Ĺźe Scyci, ktĂłrzy wydobywali złoto w [GĂłrach] Tien-szan i Altai Mountains [po naszemu Ałtaj] mogli natrafić na szkielety protoceratopsĂłw, ktĂłre mogły leĹźeć u podstaw legend o gryfach. Faktycznie bowiem, Protoceratops swoją czworonoĹźnością i mocnym dziobem przypominał gryfa z legend i mitĂłw. Warto zwrĂłcić uwagę na to, Ĺźe w legendach znajduje się wzmianka jakoby gryfy znosiły do swych gniazd kawałki złota i ozdoby, a skamieniałości protoceratopsa znajdowali oni akurat w kopalniach złota, co najprawdopodobniej stanowi ĹşrĂłdło tej opowieści. Hipoteza ta jest bardzo prawdopodobna, ze względu na to Ĺźe na pustyni Gobi znaleziono pełno szczątkĂłw protoceratopsa. Tą teorię zacytował [lepiej będzie "przedstawił"], teĹź p. Dawid Mazurek – powszechnie szanowany uĹźytkownik naszego forum w programie ''Enigma: Na tropach dinozaurĂłw''.


Cytuj:
Tą toerię zacytował, teĹź p. Dawid Mazurek – powszechnie szanowany uĹźytkownik naszego forum w programie ''Enigma: Na tropach dinozaurĂłw''.
8) :D

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 20 grudnia 2008, o 18:58 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 23 maja 2008, o 15:49
Posty: 1016
Lokalizacja: Górny Śląsk
Dodałem informację o rzekomym półwodnym trybie życia na tego dinozaura, niewiele zmieniając zdania w tłumaczeniu p. Macieja. Jeszcze przeszukam internet w poszukiwaniu dodatkowych informacji.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: [UZUPEŁNIONY OPIS] Protoceratops
PostNapisane: 22 grudnia 2008, o 17:55 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6151
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Mongolia Wewnetrzna to nie Mongolia, tylko region w Chinach :wink:
Protoceratops nie miał żadnych piór!

Cytuj:
RĂłwnieĹź przy szkieletach protoceratopsa znalezionych w formacji Heel Crick
triceratopsa w Hell Creek

Cytuj:
Był karmiony przez dorosłe osobniki aż do osiągnięcia samodzielności.
źródło?

Cytuj:
[w szczczątkach protoceratopsa] widać było nawet zmiany miażdżycowe.
źródło?

Pozmianiałem też rodzaje w częśći "Środowisko", na takie, które rzeczywiście znaleziono w formacjach protoceratosowych. Niestety fauna pokazana w Wędrówkach.. i Planecie Din. różni się znacznie od rzeczywistej.
Nie wiem też, czy te krokodyle nie są czasem lądowe
Mongolochelys jest z mastrychtu, więc nie żył z protoceratopsem. Skąd masz informacje, że Trionyx zostal znaleziony w formacjach w których znaleziono też protoceratopsa?

Poza tym, poprawiłem inne błędy językowe i merytoryczne

Dawid Mika napisał(a):
Długość: 2,7 m
Wysokość: 1 m
Waga: ok. 300 kg
Miejsce występowania:
Protoceratops andrewsi - Mongolia - Ajmak południowogobijski (formacja Djadochta, warstwy Toogreeg [=Tögrög]) Chiny - prowincja Gansu(formacja Minche), Region Autonomiczny Mongolii Wewnętrznej
Protoceratops hellenikorhinus - Chiny - Region Autonomiczny Mongolii Wewnętrznej (formacja Bayan Madahu)
Czas występowania: późny santon i kampan, 84-71 Ma
Dinosauria
Ornithischia
Genasauria
Cerapoda
Marginocephalia
Ceratopia
Neoceratopia
Protoceratopsidae

Wstęp
Protoceratops to niewielki marginocefal, który występował w późnej kredzie na terenach Azji. Nazwa rodzajowa tego dinozaura składa się z greckich słów proto - pierwszy, cerat - róg i ops - twarz i oznacza ''pierwsze rogate oblicze''. Natomiast nazwa jednego z gatunków należących do tego rodzaju - P. andrewsi honoruje Andrewsa - amerykańskiego paleontologa. Jego odkrycie w latach dwudziestych XX wieku rzuciło nowe światło na ewolucję ceratopsów.

Budowa i zwyczaje

Był to mały dinozaur. Osiągał od 1,8 do 2,7 m długości (w zależności od gatunku) i ponad 1 m wysokości. Ważył do 300 kg. Mimo że Protoceratops był roślinożerny, posiadał nadzwyczaj mocne szczęki zakończone twardym dziobem. Znajdowały się w nich tuziny zębów służących do żucia pokarmu. Dzięki nim ten bazalny neoceratops mógł odżywiać się nawet twardymi roślinami. Protoceratopsy były tak pospolite, że nierzadko są nazywane ''owcami okresu kredowego''. Różnice w budowie kości czaszki protoceratopsa mogą świadczyć o dymorfizmie płciowym. Protoceratops nie posiadał długich, dobrze widocznych rogów typowych dla bardziej zaawansowanych ceratopsów, natomiast miał już dobrze wykształconą kostną kryzę. Znalezienie dużej ilości kości protoceratopsa w jednym miejscu stanowi dowód, że te dinozaury prowadziły stadny tryb życia. W popularnonaukowym programie produkcji BBC pt. ''The Truth About Killer Dinosaurs'' czyli ''Dinozaury zabójcy'' symulowano starcie protoceratopsa z welociraptorem (na podstawie słynnej skamieliny z 1971, przedstawiającej te dwa dinozaury w walce). Ustalano, że welociraptor w czasie tego starcia nie wypruł wnętrzności protoceratopsowi, tylko przebił skórę. Mógł natomiast przegryźć żyły szyjne tego marginocefala. Podczas tego filmu wykazano również, że mocny dziób i głowa były naprawdę groźnymi brońmi protoceratopsa w starciu z drapieżnikami.
Czy Protoceratops miał twory pióropodobne? Niegdyś zdecydowanie odrzucane tą teorię. Jednak w okolicach ogona szkieletu oznaczonego jako SMF R 4970 i należącego do bliżej nieokreślonego psittakozaura znaleziono odciski czegoś, co przypomina prymitywne pióra. Znalezisko to jest bardzo kontrowersje: jedni badacze uważają je za prymitywne pióra lub keratynowe wytwory skóry, a inni twierdzą, że to po prostu efekt rozkładu kolagenu. Również przy szkieletach triceratopsa znalezionych w formacji Hell Creek, widać krótkie i liczne włókniste twory, przez niektórych badaczy uważane za keratynowe wytwory skóry. Tak więc zarówno u prymitywniejszych od protoceratopsa dinozaurów rogatych (Psittacosaurus sp.), jak i u bardziej zaawansowanych (triceratops) znaleziono coś co przypomina wytwory skóry. Zapewne także protoceratops je posiadał.
Po wykluciu z jajka mały protoceratops był wielkości szczeniaka. Wiktor Tereschenko w 2008 stwierdził, że Protoceratops prowadził półwodny tryb życia. Do tego wniosku doszedł analizując cechy szkieletów protoceratopsydów - np. zwiększenie ruchliwości kręgosłupa i prawdopodobne adaptacyjne znaczenie tych cech.

Historia

Pierwsze szczątki protoceratopsa zostały znalezione przez fotografa J.B. Shackelforda podczas ekspedycji na pustynię Gobi, mającą na celu znalezienie szczątków praludzkich. Wprawdzie podczas tej wyprawy nie znaleziono żadnych kości ludzkich, ale za to znaleziono liczne szczątki protoceratopsów oraz teropodów - owiraptorów i welociraptorów. Tak więc ta pozornie nieudana ekspedycja okazało się bardzo ważna dla znawców dinozaurów. Walter Granger i William King Gregory na podstawie tych szczątków opisali nowy gatunek ceratopsa - Protoceratops andrewsi w 1923. Badacze natychmiast zauważyli znaczenie tego odkrycia i okrzyknęli protoceratopsa przodkiem triceratopsa. Do tej pory rodowód ceratopsów był nieznany: teraz nareszcie został pozornie wyjaśniony. Jednak protoceratops okazał się nie być przodkiem wielkich, rogatych dinozaurów z Ameryki Północnej. W późniejszych latach znaleziono inne prymitywne ceratopsy np. psittakozaura czy liaoceratopsa, dzięki czemu historia ewolucji ceratopsów została jeszcze lepiej poznana.
Znalezione skamieniałości protoceratopsa były świetnie zachowane. W 1922 Roy Chapman Andrews odkrył na pustyni Gobi pierwsze znane jaja dinozaura. Każde jajo miało ok. 20 cm. Ze względu na to, że jaja znaleziono w pobliżu szkieletów dorosłych protoceratopsów, uznano je za należące do tego rodzaju. Obok znaleziono też zgniecioną czaszkę, należącą do niewielkiego nieznanego wcześniej nauce teropoda. Uznano, że to szczątki rabusia jaj, który został zabity przez matkę pilnującą gniazda. Opisano go pod nazwą Oviraptor philoceratops (czyli ''złodziej jaj lubiący ceratopsy''). W 1993 Norrell i inni odkryli embrion w jednym z tych jaj. Bliższe jego oględziny wykazały, że nie należał do protoceratopsa tylko do owiraptora, który utrzymał krzywdzącą nazwę złodzieja jaj. W 1971 na pustyni Gobi znaleziono szczątki welociraptora i protoceratopsa zwarte w walce. Oba zwierzęta odniosły ciężkie rany i zginęły w czasie burzy piaskowej lub zostały pokryte osypującą się wydmą. Nic nie wskazuje, aby jacyś padlinożercy ''dobrali się'' do ich zwłok. W 1975 roku polscy paleontolodzy Teresa Maryańska i Halszka Osmólska opisali nowy gatunek protoceratopsa - P. kozlowskii. Jednak został on opisany na podstawie niekompletnych szczątków, należących do młodego osobnika i obecnie jest uważany za synonim Bagaceratops rozhdestvenskyi. W 2001 w osadach formacji Bayan Mandahu znaleziono szczątki protoceratopsa nieco różniącego się od P. andrewsi. Na ich podstawie opisano nowy gatunek protoceratopsa - P. hellenikorhinus.

Klasyfikacja

Od nazwy Protoceratops pochodzi nazwa rodziny do której on należy - Protoceratopsidae. Należą do niej niektóre ceratopsy bardziej zaawansowane od psittakozaurów (Psittacosauridae), ale mniej od przedstawicieli rodziny Ceratopsidae. Członkowie tej rodziny ogólnie wyglądem przypominają swoich krewnych, należących do Ceratopsidae, ale nie mają dobrze wykształconych rogów, a ich kończyny mają inne proporcje. W 1998 roku Paul Sereno zdefiniował Protoceratopsidae jako klad zwierząt, które są bliżej spokrewnione z protoceratopsem niż z triceratopsem. Tradycyjnie oprócz protoceratopsa zalicza się do niej następujące dinozaury: Bagaceratops, Breviceratops, Gracilliceratops, Lamaceratops, Magnirostris i Platyceratops. W 2006 Makovicky i Norell wydali przeprowadzili nowe badania filogenezy ceratopsów. W tej pracy usunęli z tego kladu parę rodzajów dinozaurów. Według niektórych Bainoceratops jest synonimem protoceratopsa.

Środowisko

Protoceratops występował na terenach pustynnych Mongolii i Chin w późnej kredzie. Obok niego żyły teropody: dromeozaurydy takie jak Velociraptor, Tsaagan, owiraptorozaury np. Citipati czy Oviraptor, troodontydy takie jak Saurornithoides oraz alwarezzaury takie jak Shuvuuia i Mononykus, tyranozauroidy, być może Tarbosaurus. O ile większość z tych zwierząt była dla dorosłego protoceratopsa raczej niegroźna, to tyranozauroidy oraz szybkie i najprawdopodobniej polujące stadnie dromeozaurydy, stanowiły naprawdę poważne zagrożenie. Obok protoceratopsów żyły także inne dinozaury roślinożerne takie jak pachycefalozaurydy - Goyocephale i ankylozaurydy Pinacosaurus. Występowały też krokodyle np. Gobiosuchus czy Shamosuchus. Ich siedliska kurczyły się okresowo wraz z wysychaniem zbiorników wodnych. W cieniu dinozaurów żyły żółwie np. Trionyx, jaszczurki np. Gobiderma oraz Priscagama, płazy np. Gobiates oraz ssaki reprezentowane między innymi przez takie rodzaje jak łożyskowiec Zalambdalestes czy spokrewnione z torbaczami Deltatheridium. Najmniejszymi zwierzętami na pustyni Gobi były oczywiście bezkręgowce takie jak słodkowodne ślimaki i małże, liściożerne chrząszcze stonkowate czy krocionogi.


Protoceratopsy, a mityczne gryfy

Gryfy to mityczne potwory, obecnie w wielu mitologiach. Są w nich uważane za zwierzęta niezwykle silnie, groźne i bitne oraz pokryte piórami. Ich dziób miał przypominać dziób ptaków. Gryfy według podań i legend poruszały się na czterech kończynach. Adrienne Mayor - folklorystka i historyk zasugerowała, że Scyci, którzy wydobywali złoto w górach Tian Shan i Ałmaju mogli natrafić na szkielety protoceratopsów, które mogły leżeć u podstaw legend o gryfach. Faktycznie, Protoceratops swoją czworonożnością i mocnym dziobem przypominał gryfa z legend i mitów. Warto zwrócić uwagę także na to, że w legendach znajduje się wzmianka jakoby gryfy znosiły do swych gniazd kawałki złota i ozdoby, a skamieniałości protoceratopsa znajdowali oni akurat w kopalniach złota, co najprawdopodobniej stanowi źródło tej opowieści. Hipoteza ta jest bardzo prawdopodobna, ze względu na to że na pustyni Gobi znaleziono pełno szczątków protoceratopsa. Tą teorię przedstawił też p. Dawid Mazurek - powszechnie szanowany użytkownik naszego forum w programie ''Enigma: Na tropach dinozaurów''.

Protoceratops w kulturze masowej

Protoceratops występuje w serialach pt. ''Dinosaur Planet: White Tip's Yourney'' (''Planeta Dinozaurów: Podróż Białogrzywej'' i ''Chased by Dinosaurs: Giant Claw'' (''Powrót dinozaurów: Pazur olbrzyma). W obu tych filmach jest przedstawiany jako stadne zwierzę, stanowiące ofiarę welociraptorów.

Gatunki
Protoceratops Granger i Gregory, 1923
Protoceratops andrewsi Granger i Gregory, 1923
Protoceratops kozlowskii Maryanska i OsmĂłlska, 1975 = Bagaceratops
rozhdestvenskyi
, Maryanska i OsmĂłlska, 1975
Protoceratops hellenikorhinus Lambert, Godefroit, Li, Shang i Dong, 2001

Na podstawie angielskiej wikipedii, dinodaty, opisu protoceratopsa na stronie (jedno zdanie zachowane w oryginale), opisu psittakozaura z forum, forum dinozaury.com oraz czasopisma ''Ewolucja'' nr. 2 kwiecień 2001.


Ostatnio edytowano 17 maja 2009, o 20:15 przez nazuul, łącznie edytowano 1 raz

Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 23 grudnia 2008, o 08:31 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 23 maja 2008, o 15:49
Posty: 1016
Lokalizacja: Górny Śląsk
Zmiany miażdzycowe - coś takiego wyszło mi z tłumaczenia ang. wikipedii
Karmienie - z oryginalnego opisu protoceratopsa


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 23 grudnia 2008, o 09:54 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6151
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Dawid Mika napisał(a):
Zmiany miażdzycowe - coś takiego wyszło mi z tłumaczenia ang. wikipedii

Cytuj:
The fossils were in an excellent state of preservation, with even the sclerotic rings (delicate occular bones) preserved in some specimens
sclerotic rings to takie kosteczki dookola oczu :wink:

Dawid Mika napisał(a):
Karmienie - z oryginalnego opisu protoceratopsa
jak pisze Alifanov w opisie gobiceratopsa, juz ten bardzo mlody osobnik mial starte zeby, co kaze mi przypuszczac ze u protoceratosa moglo byc tak samo
Poki nie znajdzie ktos wiarygodnego zrodla tej informacji, nalezy przyjac ja za niewiarygodna

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 17 maja 2009, o 19:19 
Offline
Kredowy tyranozaur
Kredowy tyranozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 30 października 2006, o 15:16
Posty: 2171
Lokalizacja: Międzychód
LiterĂłwki z tekstu poprawionego przez Macieja (czyli tego drugiego ;) ):
Cytuj:
P. andrewsi honoruje Andrewsa - amerykańskiego palentologa. Jego odkrycie w latach dwudzistych XX wieku rzuciło nowe światło na ewolucję ceratopsów.

>paleontologa
>>dwudziestych

Cytuj:
Tak więc zarówno u prymmitywniejszych od protoceratopsa

>prymitywniejszych

Cytuj:
inne prymitywne ceratopsy np. psittakozaura czy liaceratopsa,

>liaoceratopsa

Cytuj:
JEdnak protoceratops okazał się nie być

>Jednak

Cytuj:
W 1975 roku polscy palentolodzy

>paleontolodzy

Cytuj:
alwarezaury

a nie czasem "alwarezzaury"?

_________________
Tomasz Sokołowski

Koniecznie zapoznaj się z Regulaminem!


Góra
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 7 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  

Copyright © 2005-2013 Dinozaury.com! - z nami przeniesiesz się w czasie...
Powered by phpBBphpBB Group
Template made by DEVPPL/ThatBigForum
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL