Forum Dinozaury.com

Forum Dinozaury.com

z nami przeniesiesz się w czasie...
 
Teraz jest 24 lutego 2018, o 04:38

Strefa czasowa: UTC + 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 6 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: [OPIS]Oryktodrom (Oryctodromeus)
PostNapisane: 4 kwietnia 2013, o 02:24 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 23 maja 2008, o 15:49
Posty: 1016
Lokalizacja: Górny Śląsk
Czyli serii "zarezerwowane przeze mnie od niepamiętnych czasów" odcinek pierwszy

Długość: co najmniej 2,8 m
Masa: 22-32 kg (?)
Wysokość: 1 m(?)
Czas występowania: cenoman (późna kreda)
Miejsce występowania: formacje Blackleaf (ogniwo Vaughn) i Wayun (Montana i Idaho, USA)
Klasyfikacja:
Dinosauria
Ornithischia
Cerapoda
Ornithopoda

Wstęp
Oryktodrom (Oryctodromeus) to niewielki ornitopod, żyjący w późnej kredzie.

Etymologia
Nazwa rodzajowa Oryctodromeus pochodzi od greckich słów orycto – kopać i dromeus – biegacz, a więc oznacza tyle co "kopiącego biegacza". Epitet gatunkowy (cubicularis) można zaś tłumaczyć, jako "z legowiska".

Materiał kopalny
Holotyp (MOR 163a) zawiera: zrośnięte kości przedszczękowe, tylną cześć puszki mózgowej, trzy kręgi szyjne, sześć kręgów grzbietowych, kość krzyżową, 23 kręgi ogonowe, trzy żebra grzbietowe, kość łopatkowo-kruczą, łopatkę, kość kruczą, kość ramienną, kość łokciową, kość promieniową, kości piszczelowe, dystalną cześć kości strzałkowej i czwartą kość śródstopia.
Paratyp (MOR 163b) zawiera kości czaszki oraz szkieletu pozaczaszkowego dwóch młodych osobników o rozmiarach równych 55-65% wielkości MOR163a (osobnika dorosłego mierzącego 2,1 m)

Wymienione wyżej szczątki odnaleziono w osadach formacji Blackleaf na obszarze Montany.

Materiał przypisany do Oryctodromeus sp. w pracy magisterskiej Krumenackera (2010) : sześć niekompletnych szkieletów (zawierające tylko kości szkieletu pozaczaszkowego – BYU 19342, BYU 19343, BYU 19345, BYU 19346 lub zarówno szkieletu pozaczaszkowego jak i czaszki – BYU 19344, BYU 19347). Znalezisko obejmuje prawie wszystkie kości szkieletu, z wyjątkiem górnej części czaszki oraz szyi (z której zachował się tylko pojedynczy kręg). Odkryto je w formacji Wayan na terenie Idaho. Są one w różnym wieku ontogenetycznym i wszystko wskazuje, że padły one w tym samym miejscu i zostały przykryte osadami jednocześnie.

Budowa i paleobiologia
Holotyp i paratyp zostały znalezione blisko siebie w strukturze, będącej pozostałością podziemnego tunelu, uwieńczonego komorą. Jego zachowana cześć mierzy >210 cm, jest kręta oraz przybiera półślimakowaty kształt. Przez większość swojej długości on zachowuje w przekroju poprzecznym 30-38 cm wysokości i 30-32 cm szerokości. Struktura ta przypomina nory kopane przez liczne współczesne kręgowce np. hieny pręgowane, żółwie norowe czy maskonury. Wydaje się, że zachowana nora została wykopana właśnie przez oryktodroma. Dowodem wskazującym, że szczątki naszych ornitopodów nie zostały tam przetransportowane przez wodę jest podobny stopień rozproszenia delikatnych kości osobników młodych, jak i mocniejszych dorosłego. Interpretacji nory, jako skupiska kości powstałego w wyniku działalności drapieżnika, zaprzecza brak śladów ugryzień czy przedfosylizacyjnych uszkodzeń. Wreszcie, rozmiary nory odpowiadają szerokości i długości ciała dorosłego oryktodroma.

Szkielet zdradza cechy typowe dla bazalnych ornitopodów interpretowane jako przystosowania do szybkiego biegu (np. proporcje kończyn tylnych) jak i adaptacje do kopania (zrośnięte kości przedszczękowe, duża kość łopatkowo-kruczą z wydatnym kolcem łopatkowym i wyrostkiem barkowym, powiększona kość krzyżowa, dobrze rozwinięte połączenie między kością krzyżową i miednicą, rozszerzone przednie kręgi ogonowe, świadczące o grubej nasadzie ogona). Nasz ornitopod nie posiada jednak pewnych skrajnych adaptacji, znanych u dzisiejszych prowadzących podziemny tryb życia kręgowców jak wombaty, kolczatki, mrówniki i złotokrety, obejmujących wydłużoną główkę kości ramiennej, poprzeczne rozszerzenie tylnej części kości ramiennej czy wydatny wyrostek łokciowy. Ogólnie rzecz biorąc, oryktom pod względem proporcji kończyn tylnych i niewielkich modyfikacji przednich jest podobny, lecz nieco bardziej wyspecjalizowany niż różne współczesne biegające, fakultatywnie kopiące zwierzęta jak: protele, hieny, różne psowate, mara patagońska czy króliki europejskie.

Znalezienie razem dorosłego osobnika (MOR 163a) jak i młodych (MOR163b) mierzących ok. 1,3 m długości , świadczy o występowaniu opieki rodzicielskiej. Mimo szybkiego tempa wzrostu stwierdzonego, u nieptasich dinozaurów, duże rozmiary piskląt wskazują, że osobniki dorosłe czuwały nad nimi co najmniej kilka/kilkanaście miesięcy.

Oryktodrom to pierwszy dinozaur, który dostarczył bezpośrednich dowodów na kopanie nor. Później nory przypisane dinozaurom odkryto także w Australii. Varricchio i współpracownicy (2007) spekulują, że umiejętność kopania jam mogła mieć szerszy zasięg wśród bazalnych ornitopodów i tłumaczyłaby ich występowanie w obszarach o wysokiej szerokości geograficznej (np. Australii w wczesnej kredzie), a więc nieprzyjemnym klimacie.

Krumenacker (2010) opisał (w pracy magisterskiej) sześć nowych okazów oryktodroma z formacji Wayan. Pozwoliły one na dokładniejsze poznanie morfologii tego zwierzęcia. Okazało się, że posiadał on nadzwyczaj długi ogon (stanowiący ponad połowę długości ciała, u jednego z okazów mierzy on prawie 2 metry). Wydłużone szewrony w środkowej części ogona dowodzą, że był on głęboki. Cechy te zbliżają ‘’kopiącego biegacza” do Tenontosaurus. Krumenacker stwierdził również, że liczne skostniałe szewrony występujące w ogonie Oryctodromeus prawdopodobnie usztywniały go, co mogło utrudniać poruszanie się w ciasnych podziemnych tunelach. Wydaje się to komplikować hipotezę "kopiącego ornitopoda", ale niewykluczone, że wbrew pozorom szewrony te wcale nie ograniczały giętkości ogona.

Gatunki
Oryctodromeus Varricchio, Martin, Katsura, 2007
Oryctodromeus cubicularis Varricchio, Marti, Katsura, 2007


Bibliografia
Varricchio D.J., Martin A.J., Katsura Y. (2007) "First trace and body fossil evidence of a burrowing, denning dinosaur". Proceedings of the Royal Society B. 274 (1616), s. 1361–1368, doi:10.1098/rspb.2006.0443

Krumenacker L. J. (2010) "Chronostratigraphy and paleontology of the mid-Cretaceous Wayan Formation of eastern Idaho, with a description of the first Oryctodromeus specimens from Idaho" Brigham Young University, 2010, s. 51–88. (praca magisterska)

Martin, A.J. (2009) "Dinosaur burrows in the Otway Group (Albian) of Victoria, Australia, and their relation to Cretaceous polar environments." Cretaceous Research 30(5):1223-1237 doi:10.1016/j.cretres.2009.06.003


Obrazek
Rekonstrukcja pochodzi z tej strony.


Ostatnio edytowano 11 kwietnia 2013, o 01:29 przez Dawid Mika, łącznie edytowano 11 razy

Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: [OPIS]Oryktodrom (Oryctodromeus)
PostNapisane: 6 kwietnia 2013, o 11:21 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6166
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Krumenacker 2010 to nie praca naukowa, ale magisterska, co należy wyraźnie zaznaczyć.

Dawid Mika napisał(a):
Długość: ok. 2 m
Masa: 22-32 kg (?10-20 kg)
Wysokość: 1 m(?)

(...)

Okazało się, że posiadał on nadzwyczaj długi ogon (stanowiący ponad połowę długości ciała, u jednego z okazów mierzy on prawie 2 metry).


Varricchio et al. (2007) napisał(a):
Based on the preserved vertebrae (nZ39), the adult
would measure 2.1 m long with a major portion (approx.
1.25 m) representing tail


zatem dł. to min. 2,8 m
skąd jest masa?

Dawid Mika napisał(a):
Czas występowania: cenoman (wczesna kreda)
(...)

Oryktodrom (Oryctodromeus) to niewielki ornitopod, żyjący w wczesnej kredzie.

cenoman to późna kreda

Dawid Mika napisał(a):
Miejsce występowania: formacje Blackleaf i Wayun (Montana i Idaho, USA)

konkretnie ogniwo Vaughn formacji Blackleaf

Dawid Mika napisał(a):
Holotyp (...) kości udowe, tylną cześć kości strzałkowej

udowe->piszczelowe
tylną -> dystalną (dalszą)
Dawid Mika napisał(a):
Materiał przypisany do Oryctodromeus sp. : sześć niekompletnych szkieletów (zawierające tylko kości szkieletu pozaczaszkowego – BYU 19342, BYU 19343, BYU 19345, BYU 19346 lub zarówno szkieletu pozaczaszkowego jak i czaszki – BYU 19344, BYU 19347).

warto zaznaczyć, że materiał został przypisany w pracy mgr.
Co zawiera materiał z Idaho zostało zilustrowane na na ryc. 6 na s. 83

Dawid Mika napisał(a):
Są one w różnym stopniu ontogenetycznym

wieku ontogenetycznym

Dawid Mika napisał(a):
Dowodem wskazującym, że szczątki naszych ornitopodów nie zostały tam przetransportowane przez wodę jest niewspółmierny stopień rozproszenia delikatnych kości osobników młodych, jak i mocniejszych dorosłego.

niewspółmierny?? Raczej jednakowy (współmierny). Chodzi o to, że znajdują się tam zarówno większe jak i mniejsze kości a woda byłaby wybiórcza
Varricchio et al. (2007) napisał(a):
The hydraulically disparate mixture of large adult limb bones
and delicate, juvenile cranial and axial elements argues
against fluvial transport


Dawid Mika napisał(a):
Interpretacji nory, jako skupiska kości powstałego w wyniku działalności drapieżnika, zaprzecza brak śladów ugryzień czy przedfosylizacyjnych pęknięć

pęknięć-> (po prostu) uszkodzeń

Dawid Mika napisał(a):
Szkielet zdradza cechy typowe dla "hypsilofodontów" (gradu bazalnych ornitopodów)

a może gradu bazalnych Neornithischia?
czemu "hypsilofodontów" w cudzysłowiu (podobnie w opisie Bonapartenykus)?
Najlepiej po prostu: "cechy typowe dla bazalnych ornitopodów"

Dawid Mika napisał(a):
duża kość łopatkowo-kruczą z wydatnym kolcem łopatkowym i acromion,

acromion process to chyba wyrostek barkowy

Dawid Mika napisał(a):
Nasz ornitopod nie posiada jednak pewnych skrajnych adaptacji, znanych u dzisiejszych prowadzących półnaziemny tryb życia kręgowców jak wombaty, kolczatki, mrówniki i złotokrety,

półnaziemny - raczej podziemny (subterranean)

Dawid Mika napisał(a):
olecranon

wyrostek łokciowy?

Dawid Mika napisał(a):
Ogólnie rzecz biorąc, oryktom pod względem proporcji kończyn tylnych i niewielkich modyfikacji przednich jest podobny, lecz nieco bardziej wyspecjalizowany niż różne współczesne biegające, fakultatywnie kopiące zwierzęta jak: mrówniki, hieny, różne psowate, mara patagońska czy zające Starego Świata.

autorzy piszą:
- aardwolf, czyli protel (mrównik jest lepiej kopiący i pojawia się wcześniej -aardvark)
- Oryctolagus cuniculus, czyli królik europejski

Dawid Mika napisał(a):
Później nory przypisane dinozaurom odkryto także w Australii.

przydałoby się cytowanie:
Martin, A.J. 2009 Dinosaur burrows in the Otway Group (Albian) of Victoria, Australia, and their relation to Cretaceous polar environments. Cretaceous Research 30(5):1223-1237 doi:10.1016/j.cretres.2009.06.003

Dawid Mika napisał(a):
Boyd (2010) zauważył, że cechy zinterpretowane przez autorów opisu Oryctodromeus jako adaptacje do kopania występują też u raczej niekopiących (co jednak może temu zaprzeczać) Bugenasaurai Thescelosaurus (?synonimów).

o jaką pracę chodzi?

Krumenacker, niepubl. napisał(a):
Boyd et al. (2010) have shown that most osteological correlates for fossorial behaviors in ornithopods are either restricted to Oryctodromeus itself or co-occur in presumably non-fossorial taxa such as Thescelosaurus

(...)

Boyd, Clint A.; Brown, Caleb M., Scheetz, Rodney D.; and Clarke, Julia A. 2009. Taxonomic revision of the basal neornithischian taxa Thescelosaurus and Bugenasaura". Journal of Vertebrate Paleontology 29(3):758–770.

w tej pracy nie widzę takich informacji

Dawid Mika napisał(a):
Krumenacker stwierdził również, że liczne skostniałe szewrony występujące w ogonie Oryctodromeus prawdopodobnie usztywniały go, co mogło utrudniać poruszanie się w ciasnych podziemnych tunelach. Wydaje się to komplikować hipotezę "kopiącego ornitopoda", ale niewykluczone, że wbrew pozorom szewrony te wcale nie ograniczały giętkości ogona.

zob. może
Persons, W.S., IV, & Currie, P.J. (2012) "Dragon Tails: Convergent Caudal Morphology in Winged Archosaurs" Acta Geologica Sinica (English Edition), 86(6), 1402-1412.

Dawid Mika napisał(a):
Oryctodromeus sp. Krumenacker, 2010

bo ja wiem czy to uwzględniać? W ED się nie uwzględnia nawet gdy wiadomo, że chodzi o sp. nov.

sp. nie kursywujemy


EDIT
Dawid Mika napisał(a):
http://pl.wikipedia.org/wiki/Oryktodrom

jest tam coś, czego nie ma w pozostałych dwóch źródłach?

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: [OPIS]Oryktodrom (Oryctodromeus)
PostNapisane: 7 kwietnia 2013, o 02:11 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 23 maja 2008, o 15:49
Posty: 1016
Lokalizacja: Górny Śląsk
Poprawki wprowadzone!

Czy Hypsilophodontidae ma w ogóle jakaś definicję?

nazuul napisał(a):
zatem dł. to min. 2,8 m
skąd jest masa?


Varicchio i in., 2007 napisał(a):
Furthermore, an allometric equation comparing
burrow cross-sectional area and body mass for a variety of
modern invertebrate and vertebrate burrowers (White
2005) predicts an animal weighing between 22 and 32 kg
for the Blackleaf burrow (figure 2a). These figures
correspond to weight estimates of medium-sized hypsilophodonts
(Pezkis 1994)


Skoro wiemy, że:
1)norę tę wykopał oryktodrom (przynajmniej jest najbardziej parsymoniczne rozwiązanie)
2)szacuje się, że zwierze, które ją wykopało ważyło 22-32 kg

można przyjąć, że dany "kopiący biegacz" ważył mniej więcej 22-32 kg. Te 10-20 kg sam nie wiem skąd wziąłem.
Ale Varicchio i in., 2007 nieco odchudzili oryktodroma (w związku z szacunkiem jego długości na zaledwie ok. 2,1m) trzeba by było nieco zwiększyć szacowaną masę - bowiem były osobniki większe od tego 2,1 metrowego, który wykopał ową jamkę.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: [OPIS]Oryktodrom (Oryctodromeus)
PostNapisane: 7 kwietnia 2013, o 11:10 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6166
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Dawid Mika napisał(a):
Czy Hypsilophodontidae ma w ogóle jakaś definicję?

Oczywiście. Zob. np. http://www.taxonsearch.org/dev/taxon_ed ... tax_id=172

W masie może najlepiej wpisać "?".

co z tym Boydem?

jeszcze to zostało:
Dawid Mika napisał(a):
Dowodem wskazującym, że szczątki naszych ornitopodów nie zostały tam przetransportowane przez wodę jest niewspółmierny stopień rozproszenia delikatnych kości osobników młodych, jak i mocniejszych dorosłego.

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: [OPIS]Oryktodrom (Oryctodromeus)
PostNapisane: 11 kwietnia 2013, o 01:40 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 23 maja 2008, o 15:49
Posty: 1016
Lokalizacja: Górny Śląsk
Krumenacker, 2010 napisał(a):
However, Boyd et al. (2010) have shown that most osteological correlates for fossorial behaviors in ornithopods are either restricted to Oryctodromeus itself or co-occur in presumably non-fossorial taxa such as Thescelosaurus. This complicates inferred fossorial behavior for any basal ornithopods.


W bibliografii figuruje zaś dwie pozycje, powołujące się na Boyda jako autora. Prawdopodobnie chodzi o drugą z nich (tę niepublikowaną).
Krumenacker, 2010 napisał(a):
Boyd, Clint A.; Brown, Caleb M., Scheetz, Rodney D.; and Clarke, Julia A. 2009. Taxonomic revision of the basal neornithischian taxa Thescelosaurus and Bugenasaura". Journal of Vertebrate Paleontology 29(3):758–770.
Boyd, C. A. and T. A. Gates. In prep. "A basal neornithischian dinosaur from the Kaiparowits Formation of Utah and its implications for fossoriality within neornithischia."


Nic nie wskazuje, by ""A basal neornithischian dinosaur from the Kaiparowits Formation of Utah and its implications for fossoriality within neornithischia." zostało już opublikowane, choć od przypuszczalnej (wg. Krumenackera) daty publikacji minęły trzy lata

W internecie znalazłem taki abstrakt z konferencji:
https://gsa.confex.com/gsa/2009AM/final ... 164721.htm


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: [OPIS]Oryktodrom (Oryctodromeus)
PostNapisane: 27 lipca 2013, o 11:57 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6166
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
http://encyklopedia.dinozaury.com/index ... ldid=10068
Wskazywałem już w temacie o albertadromeus, że opis jest nieaktualny - przynajmniej systematyka, warto też zajrzeć do wcześniej opublikowanych kladogramów, które są w ED (EDIT nowsze, jak i nomenklatura też już są)

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 6 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Copyright © 2005-2013 Dinozaury.com! - z nami przeniesiesz się w czasie...
Powered by phpBBphpBB Group
Template made by DEVPPL/ThatBigForum
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL