![Razz :P](./images/smilies/icon_razz.gif)
![Sad :(](./images/smilies/icon_sad.gif)
-------------------------------------------------------------------------------------
Omeisaurus (omeizaur):
Długość: w zależności od gatunku ok. 11-20 m
Wysokość: do 8 m
Masa: ? t
Czas: środkowa – późna jura (bajos - oksford; 171,6-155,7 Ma)
Miejsce: Chiny (Gansu, Syczuan, Yunnan)
Opis ogólny:
Omeisaurus to przedstawiciel środkowojurajskich zauropodów żyjący na terenie obecnych Chin, którego szczątki odnaleziono w prowincji Syczuan. Gatunek typowy Omeisaurus junghsiensis został opisany w 1939 roku przez słynnego chińskiego paleontologa Younga. Ten sam uczony opisał 19 lat później kolejny gatunek ("O." changshouensis), natomiast kolejne 3 już przez innych badaczy w latach ’80, a ostatni (?O. maoianus) na początku XXI wieku – albowiem w 2001 roku. Jak każdy zauropod, i ten przedstawiciel tej licznej grupy dinozaurów gadziomiedniczych był czworonożnym roślinożercą o wydłużonej szyi w stosunku do innych grup należących do Dinosauria.
Omeizaur to kolejny zauropod o zawiłej systematyce. Często, tak jak Cetiosaurus, Pelorosaurus, czy Titanosaurus bywa określany jako tzw. "takson-worek", gdyż poszczególne jego gatunki na tyle bardzo różnią się od siebie, że część z nich powinna utworzyć nowe rodzaje. Takim gatunkiem jest "O." fuxiensis, który z pewnością nie jest omeizaurem, a jest łączony bądź to z Mamenchisaurus, lub z nieważnym na chwilę obecną rodzajem Zigongosaurus. Przynależność taksonomiczna większości gatunków omeizaura jest wysoce wątpliwa, co niestety w chińskiej paleontologii nie jest czymś niezwykłym, aczkolwiek chyba właśnie ten dinozaur jest najbardziej "pokrzywdzony" przez chińskich uczonych. Wydaje się pewnym, iż ewentualne przestudiowanie całego materiału kopalnego należącego do Omeisaurus przez zachodnich badaczy zrewidowałoby i uporządkowało systematykę tego taksonu.
Cechą szczególną omeizaura, tak jak innego chińskiego zauropoda, mianowicie mamenchizaura, była niezwykle długa szyja. Nie jest pewnym, jak bardzo była długa u każdego z sześciu gatunków, gdyż nie każdy jest reprezentowany przez kompletny odcinek szyjny (co mogłoby ustalić na 100% przynależność do omeizaura). Zarówno gatunek typowy, O. junghsiensis, jak i "O." tianfuensis posiadały ekstremalnie długą szyję – u tego drugiego wynoszącą aż 9,1 metra długości (ok. 45,5 % długości całkowitej zwierzęcia). Była ona jedną z najdłuższych w całym królestwie zwierząt.
Omeizaur jest stosunkowo prymitywnym zauropodem, nie zaliczanym do grupy zrzeszającej większość form zaawansowanych, a więc do Neosauropoda. Tak jak Mamenchisaurus i Shunosaurus posiadał kostny twór w kształcie maczugi na końcu ogona, prawdopodobnie do obrony przed drapieżnikami.
Paleoekologia:
Omeizaur prawdopodobnie zajmował niszę ekologiczną jaką dzisiaj zajmuję żyrafa. Czasami mówi się, że niektóre zauropody żerowały wśród nisko rosnącej roślinności, ale wydaje się, że dinozaur ten żerował wśród koron drzew, gdyż tak bardzo wydłużona szyja mogła być bardzo efektywnym przystosowaniem środowiskowym. Inne dinozaury żyjące z omeizaurem na tym samym terenie w tym samym czasie to kolejne zauropody, takie jak Shunosaurus i słabo poznany Datousaurus oraz liczne stegozaurydy: Chialingosaurus, Chungkingosaurus, Huayangosaurus i Tuojiangosaurus żywiące się paprotnikami, skrzypami i innymi nisko rosnącymi przedstawicielami jurajskiej flory. Listę roślinożerców uzupełnia ornitopod Xiaosaurus, natomiast drapieżniki reprezentują Gasosaurus, Kaijiangosaurus i Xuanhanosaurus.
Klasyfikacja:
Dinosauria
Saurischia
Sauropodomorpha
Sauropoda
Eusaropoda
Mamenchisauridae
Omeisaurus
Gatunki Omeisaurus:
"Omeisaurus" changshouensis (incertae sedis):
Długość: > 20 m
Wysokość: ? m
Masa: ? t
Czas: późna jura (oksford; 161,2-155,7 Ma)
Miejsce: środkowe Chiny (Syczuan); formacja Shangshaximiao
Gatunek ten znany jest z niekompletnego szkieletu. Odnaleziony na terenie Chin w prowincji Syczuan (formacja Shangshaximiao – późna jura, oksford). Nieco większy od gatunku typowego, czyli O. junghsiensis. Od pozostałych gatunków różnił się stosunkiem szkieletu i kończyn. Te różniące się proporcje poszczególnych elementów kośćca i późniejsze występowanie w stosunku do innych omeizaurów być może świadczy o tym, że mamy do czynienia z gatunkiem nie należącym tak naprawdę do Omeisaurus – wydaje się być bliższy Mamenchisaurus, lub "Mamenchisaurus".
"Omeisaurus" fuxiensis:
Długość: 11 m
Wysokość: ? m
Masa: ? t
Czas: średnia – późna jura
Miejsce: środkowe Chiny (Syczuan); formacja Shaximiao
Na materiał kopalny składają się: podstawa kości potylicznej, żuchwa, kości zębowe. Bardzo niepewny gatunek omeizaura, przez niektórych traktowany jako Mamenchisaurus fuxiensis, a przez innych jako osobny rodzaj (Zigongosaurus?). Został opisany w 1983 roku przez chińskich paleontologów: Donga, Zhou i Zhanga. Zasugerowali oni, iż być może jest to ten sam przedstawiciel grupy Sauropoda, co wspomniany Zigongosaurus (mimo różnego materiału kopalnego charakteryzującego oba dinozaury). Po pewnym czasie okazało się, że "O." fuxiensis to możliwy synonim innego omeizaura, mianowicie Omeisaurus junghsiensis, lub "O." changshouensis. W połowie lat ’90 Zhang i Chen zasugerowali, że materiał kopalny należący do tego omeizaura powinno się przypisać do rodzaju Mamenchisaurus, gdyż jego szczątki spoczywały w pokładach czasowo bliższych mamenchizaurowi, niż omeizaurowi. Jego bardzo małe rozmiary jak na omeizaura to tylko kolejna przesłanka mówiąca o tym, że nie jest to jego kolejny przedstawiciel.
"Omeisaurus" gongjianensis Zhang i Wei, 1995
Długość: ? m
Wysokość: ? m
Masa: ? m
Czas: późna jura
Miejsce: Chiny
Pierwotnie opisany jako kolejny gatunek omeizaura, lecz ta klasyfikacja utrzymała się zaledwie przez rok, bo już w 1996 roku został przemianowany na nowy gatunek mamenchizaura, jako Mamenchisaurus gongjianensis przez Zhanga i Chena.
Omeisaurus junghsiensis:
Długość: 14 (20?) m
Wysokość: ? m
Masa: 4 (12?) t
Czas: środkowa jura (baton – kelowej; 167,7-161,2 Ma)
Miejsce: Chiny (Gansu, Syczuan, Yunnan); formacja Shangshaximiao
Odnaleziono kilka niekompletnych szkieletów, na które składają się: pozostałości czaszki, wszystkie kręgi szyjne i grzbietowe (odpowiednio 12 i 13), 3 kręgi krzyżowe, wiele kręgów ogonowych i większość żeber. Jest to gatunek typowy, najlepiej poznany ze wszystkich gatunków omeizaura. Najbardziej kompletny szkielet został znaleziony w pierwszej połowie lat ’80 XX wieku w Wujiaba, niedaleko miasta Zigong. Obecnie szkielet jest złożony i wystawiony w Chongqing, w prowincji Syczuan. Na podstawie szczątków oszacowano, że jest większy od innych chińskich zauropodów, takich jak Euhelopus, czy Tienshanosaurus. Był również traktowany jako synonim Zigongosaurus fuxiensis, który obecnie najczęściej jest traktowany jako niepewny gatunek mamenchizaura.
"Omeisaurus" luoquanensis (incertae sedis):
Długość: ok. 20 m
Wysokość: ? m
Masa: ? t
Czas: środkowa jura (baton – kelowej; 167,7-161,2 Ma)
Miejsce: środkowe Chiny (Syczuan); formacja Shangshaximiao
Odnaleziono dwa niekompletne szkielety. Różnił się od "O." tianfuensis szczegółami anatomicznymi, przy czym oba osiągały porównywalne rozmiary. Został opisany w 1988 roku przez trzech chińskich uczonych: He, Li oraz Caia. Kolejny niepewny gatunek.
?Omeisaurus maoianus (incertae sedis):
Długość: 15 m
Wysokość: ? m
Masa: 5 t
Czas: środkowa – późna jura (późny kelowej – oksford; Ma)
Miejsce: Chiny (Syczuan); formacja Shangshaximiao
Materiał kopalny:
(ZNM N8510) zawiera częściowy szkielet na którego składają się: prawie kompletna czaszka, kręgi: 3 szyjne, 4 grzbietowe, 22 ogonowe; obręcz miedniczna, kończyny przednie i tylne, kości śródstopia. Brak m.in. obręczy barkowej i kilku kości palców.
Diagnoza:
Wyrostki neuronowe kręgów przedkrzyżowych nie wykazują rozwidlenia. Czaszka krótka, nieprzypominająca w szczególności czaszek "O." tianfuensis i O. junghsiensis.
Epitet gatunkowy honoruje nie komunistycznego przywódcę Chin Mao Tse-tunga, jakby się mogło wydawać, a profesora Mao Zhaoxi z Uniwersytetu w Zhejiang.
"Omeisaurus" tianfuensis:
Długość: ok. 18-20 m
Wysokość: ok. 8 m
Masa: 8,5 t
Czas: środkowa jura (bajos; 171,6-167,7 Ma)
Miejsce: środkowe Chiny (Syczuan); formacja Xiashaximiao
Gatunek znany z kilku niekompletnych szkieletów na podstawie których zrekonstruowano jeden kompletny. Hybryda ta, złożona z kilku osobników tego gatunku mierzy 18-20 m długości, czyniąc go średniej wielkości zauropodem. Niezwykła była jego szyja składająca się aż z 17 kręgów. Szyja ta, mierząca 9,1 m długości, jest jedną z najdłuższych u zauropodów. Jeszcze dłuższą mogą pochwalić się jedynie: Supersaurus i "Mamenchisaurus" hochuanensis oraz najprawdopodobniej Sauropodeidon, Mamenchisaurus constructus, "Mamenchisaurus sinocanadorum" i być może Barosaurus i zapewne Amphicoelias fragillimus.
"Omeisaurus" zizongensis Tanimoto, 1988 (Nomen nudum):
Długość: ? m
Wysokość: ? m
Masa: ? t
Czas: ?
Miejsce: ?
Nieformalna nazwa zauropoda opisanego w 1988 roku przez japońskiego naukowca Masahiro Tanimoto.
Etymologia:
Nazwa rodzajowa Omeisaurus, która znaczy "jaszczur z Omei", wzięła się z nazwy góry Emei leżącej w prowincji Syczuan, gdzie został znaleziony gatunek typowy omeizaura.
Alfabetyczny spis gatunków:
Omeisaurus Young, 1939
"O." changshouensis Young, 1958 (incertae sedis)
O. fuxiensis Dong, Zhou i Zhang, 1983 = Mamenchisaurus fuxiensis Hou, Zhao i Chu, 1976
O. gongjianensis Zhang i Wei, 1995 = Mamenchisaurus gongjianensis Zhang i Chen, 1996
O. junghsiensis Young, 1939
"O." luoquanensis He, Li i Cai, 1988 (incertae sedis)
"?O. maoianus Tang, Jin, Kang i Zhang, 2001 (incertae sedis)
"O." tianfuensis He, Li, Cai i Gao, 1984
"O." zizongensis Tanimoto, 1988 (Nomen nudum)
Bibliografia:
Paul G. S., (2010) – "The Princeton Field Guide To Dinosaurs"
http://www.dinodata.org/index.php?optio ... &Itemid=67
http://en.wikipedia.org/wiki/Omeisaurus
http://www.paleodb.org/cgi-bin/bridge.p ... eal_user=1
http://www.thescelosaurus.com/eusauropoda.htm
Rekonstrukcja przyżyciowa omeizaura:
![Obrazek](http://web.me.com/dinoruss/jim-robins-art/Omeisaurus.gif)
Czaszka Omeisaurus:
![Obrazek](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Omeisaurus_tianfuensis2.jpg/250px-Omeisaurus_tianfuensis2.jpg)