OPIS: Saltasaurus (saltazaur)

Wszystko o największych zwierzętach, jakie kiedykolwiek stąpały po Ziemi - "gadzich stopach"
Awatar użytkownika
Xyphactinus
Karboński antrakozaur
Karboński antrakozaur
Posty: 525
Rejestracja: 18 kwietnia 2006, o 20:12
Lokalizacja: tak naprawdę z Poznania

OPIS: Saltasaurus (saltazaur)

Post autor: Xyphactinus »

Poniżej aktualna wersja opisu. MSz

nazwa: Saltasaurus
spis gatunk??w: S. loricatus
autorzy nazwy:Bonarparte&Powell, 1980
d??ugo??Ä?: 12 m
wysoko??Ä?: 4 m
waga: 7 t
okres: 73-65 mlt
miejsce znalezienia: Argentyna
klasyfikacja: Dinosauria
Saurischia
Sauropodomorpha
Massopoda
Sauropoda
Eusauropoda
Neosauropoda
Macronaria
Titanosauriformes
Titanosauroidea
Saltasauridae
Saltasaurinae

Dop??ki pod koniec lat 70 XX w. nie odkryto 5 szkielet??w tego dinozaura, nikt nie podejrzewa??, ??e obecno??Ä? form pancerza mo??e wystÄ?powaÄ? u zauropod??w. Owe kostne tarczki, kt??re go tworzy??y osiÄ?ga??y rozmiar od paznokcia do d??oni, pokryte by??y licznymi grzebieniami i otworkami, niekt??re by??y nawet spiczaste niczym kolce. Sk??ra pomiÄ?dzy nimi by??a skostnia??a, co tworzy??o istny pancerz. Do ankylozaur??w upodabnia?? go te?? szeroki tu????w i stosunkowo kr??tkie, masywne nogi. Prawdopodobnie stawa?? on na tylnych ko??czynach podpierajÄ?c siÄ? mocnym, sprÄ???ystym ogonem by dosiÄ?gnÄ?Ä? wy??ej rosnÄ?cych li??ci. co rekompensowa??o mu niewielki, jak na zauropoda rozmiar. Na ko??cu do??Ä? kr??tkiej, giÄ?tkiej szyi znajdowa??a siÄ? male??ka g??owa z paszczÄ? pe??nÄ? ko??kowatych zÄ?b??w, podobnych do zÄ?b??w diplodoka.
Nazwa Saltasaurus oznacza "jaszczur z Salta", od nazwy prowincji w p????nocno-zachodniej Argentynie, gdzie odkryto jego skamienia??o??ci.[/b]
Ostatnio zmieniony 22 maja 2007, o 19:33 przez Xyphactinus, łącznie zmieniany 6 razy.
"Chciałbym, żeby świat był dwa razy większy i połowa jego była wciąż niezbadana."
sir David Attenborough
Obrazek
Cykl "Gdyby kometa nie spadła":
http://www.dinozaury.com/forum/viewtopic.php?t=939
http://www.dinozaury.com/forum/viewtopic.php?t=967


Awatar użytkownika
Danu
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1667
Rejestracja: 24 czerwca 2006, o 14:51
Imię i nazwisko: Krzysztof Stuchlik
Lokalizacja: Wisła

Post autor: Danu »

Oto gatunki i ich odkrywcy

S. loricatus Bonaparte, Powell 1980
S. robustus von Huene 1929
S. australis Lydekker 1893/McIntosh 1990
"nie wystarczy być dobrym graczem, trzeba jeszcze dobrze grać"
-----------------------------------------------------
http://img291.imageshack.us/img291/7815/userbar5ws.png

Awatar użytkownika
Daniel Madzia
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1609
Rejestracja: 15 marca 2006, o 12:39
Lokalizacja: Třinec, Česká republika
Kontakt:

Re: OPIS: saltazaur

Post autor: Daniel Madzia »

Xyphactinus pisze:Loricatus
Mala litera :)

Awatar użytkownika
dilong
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1609
Rejestracja: 5 sierpnia 2006, o 10:20
Imię i nazwisko: Maciej Krzysztof Pindakiewicz
Lokalizacja: województwo mazowieckie

Post autor: dilong »

Saltasaurus posiada?? pancerz, kt??ry ochrania?? grzbiet i szyjÄ? przed takimi miÄ?so??ercami jak Giganotosaurus, czy Megaraptor.
Geologia UW

Awatar użytkownika
Krzysztof
Triasowy silezaur
Triasowy silezaur
Posty: 962
Rejestracja: 14 marca 2006, o 15:30
Imię i nazwisko: Krzysztof
Lokalizacja: Bydgoszcz

Post autor: Krzysztof »


Awatar użytkownika
dilong
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1609
Rejestracja: 5 sierpnia 2006, o 10:20
Imię i nazwisko: Maciej Krzysztof Pindakiewicz
Lokalizacja: województwo mazowieckie

Post autor: dilong »

Gdyby nie trawa, da?? bym g??owÄ?, ??e teren nie zmieni?? siÄ? przez 73ml.
Geologia UW

Awatar użytkownika
Karol Sabath
Ekspert
Ekspert
Posty: 443
Rejestracja: 15 marca 2006, o 21:21
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Post autor: Karol Sabath »

Xyphactinus pisze:Dino, zamie??cisz opis w encyklopedii?
liter??wki (np. slatazaura), korpus -> tu????w, guzki -> tarczki kostne,
dopisaÄ? pochodzenie nazwy, autor??w i rok opisania. Podane przez Danu gatunki
S. robustus i S. australis, pierwotnie opisane jako gatunki rodzaju Titanosaurus , obecnie w??Ä?czane sÄ? do (zresztÄ? wÄ?tpliwego) rodzaju Neuquensaurus Powell 1992

Awatar użytkownika
Karol Sabath
Ekspert
Ekspert
Posty: 443
Rejestracja: 15 marca 2006, o 21:21
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Post autor: Karol Sabath »

Xyphactinus pisze:Teraz mo??e byÄ??
Jeszcze wypada dodaÄ? informacjÄ? o znaczeniu nazwy/miejscu odkrycia (by??a o tym mowa w dyskusji).

Awatar użytkownika
Karol Sabath
Ekspert
Ekspert
Posty: 443
Rejestracja: 15 marca 2006, o 21:21
Lokalizacja: Warszawa
Kontakt:

Post autor: Karol Sabath »

Xyphactinus pisze:Teraz ju?? chyba nanios??em wszystkie poprawki, opis jest gotowy, by umie??ciÄ? go w encyklopedii.
Zamiast "na cze??Ä? miejscowo??ci w p????nocno-zachodniej Argentynie" powinno byÄ? "od nazwy prowincji w p????nocno-zachodniej Argentynie, gdzie odkryto skamienia??o??ci saltazaura".

misio pisze:
Karol Sabath pisze: Titanosaurus
nie myliÄ? z tajtenozaurem w "godzilla-final wars".
Akurat potw??r z tego filmu nazywa siÄ? Titanosaurus -zob.
http://pl.wikipedia.org/wiki/Godzilla:_Final_Wars
(zresztÄ? zadebiutowa?? 30 lat wcze??niej, w "Powrocie Mechagodzilli": http://pl.wikipedia.org/wiki/Powr%C3%B3t_Mechagodzilli).
"tejtanozaur" widocznie lektor czyta?? grecko-??aci??skÄ? nazwÄ? z japo??skiego filmu silÄ?c siÄ? na angielskÄ? wymowÄ? (niekt??rzy zamiast bogini Nike m??wiÄ? "najki", a zamiast "Jezus" - "d??izas... :-)
Oczywi??cie filmowy potw??r, poza nazwÄ?, nie ma nic wsp??lnego z tytanozaurami...

Awatar użytkownika
Sebastian
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1336
Rejestracja: 2 lipca 2006, o 13:32
Imię i nazwisko: Sebastian Oziemski
Lokalizacja: Harlow, Essex, UK

Re: OPIS: saltazaur

Post autor: Sebastian »

Xyphactinus pisze: (N)azwa: Saltasaurus (loricatus- bez nazwy gatunkowej bo opisujemy konkretne rodzaje a nie gatunki. Do tego s??u??y wspis w opisie "Spis gatunk??w"!!!)
(A)torzy nazwy: Bonarparte i Powell, 1980
(D)??ugo??Ä?:[/b] 12 m
(W)ysoko??Ä?: 4 m
Masa: 4,5 t
(O)kres: 73-65 mlt
Miejsce znalezienia: (napisa??e?? wystepowanie, a przecie?? miejsce znalezienia nie ??wiadczy o miejscu wystÄ?powania- r??wnie dobrze m??g?? opr??cz Argentyny wyst. r??wnie?? na terenach dzisiejszej Brazylii) Argentyna
(K)lasyfikacja:
Dinosauria
Saurischia
Sauropodomorpha
Massopoda
Sauropoda
Eusauropoda
Neosauropoda
Macronaria
Titanosauriformes (a nie jak napisa??e?? Titanosauromorpha :wink: )
Titanosauroidea
Saltasauridae (a nie Titanosauridae!)
Saltasaurinae


Dop??ki pod koniec lat 70 XX w. nie odkryto 5 szkielet??w tego dinozaura, nikt nie podejrzewa??, ??e obecno??Ä? form pancerza mo??e wystÄ?powaÄ? u zauropod??w. Owe kostne tarczki, kt??re go tworzy??y osiÄ?ga??y rozmiar od paznokcia do d??oni, pokryte by??y licznymi grzebieniami i otworkami, niekt??re by??y nawet spiczaste niczym kolce. Sk??ra pomiÄ?dzy nimi by??a skostnia??a, co tworzy??o istny pancerz. Do ankylozaur??w upodabnia?? go te?? szeroki tu????w i stosunkowo kr??tkie, masywne nogi. Prawdopodobnie stawa?? on na tylnych ko??czynach podpierajÄ?c siÄ? mocnym, sprÄ???ystym ogonem by dosiÄ?gnÄ?Ä? wy??ej rosnÄ?cych li??ci. co rekompensowa??o mu niewielki, jak na zauropoda rozmiar. Na ko??cu do??Ä? kr??tkiej, giÄ?tkiej szyi znajdowa??a siÄ? male??ka g??owa z paszczÄ? pe??nÄ? ko??kowatych zÄ?b??w, podobnych do zÄ?b??w diplodoka.

Nazwa Saltasaurus oznacza "jaszczur z Salta", od nazwy prowincji w p????nocno-zachodniej Argentynie, gdzie odkryto jego skamienia??o??ci.
Po za tym warto by napisaÄ? o tym, ??e jest on przedstawicielem rodziny Saltasauridae (Powell, 1992), a jego najbli??szymi krewnymi sÄ? Rocasaurus i Neuquensaurus :wink:

Awatar użytkownika
Xyphactinus
Karboński antrakozaur
Karboński antrakozaur
Posty: 525
Rejestracja: 18 kwietnia 2006, o 20:12
Lokalizacja: tak naprawdę z Poznania

Post autor: Xyphactinus »

DziÄ?ki Sebastian, choÄ? tymi wielkimi literami to ju?? siÄ? czepia??e??, jakby?? nie mia?? do czego :wink: . Inna sprawa, ??e nikt wcze??niej nie zauwa??y?? b??Ä?d??w w klasyfikacji - masz za to u mnie naprawdÄ? du??y plus. A co do wagi saltazaura, Wikipedia podaje 7-8t i, z ca??ym szacunkiem, jej wierzÄ? bardziej.
"Chciałbym, żeby świat był dwa razy większy i połowa jego była wciąż niezbadana."
sir David Attenborough
Obrazek
Cykl "Gdyby kometa nie spadła":
http://www.dinozaury.com/forum/viewtopic.php?t=939
http://www.dinozaury.com/forum/viewtopic.php?t=967

Awatar użytkownika
Daniel Madzia
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1609
Rejestracja: 15 marca 2006, o 12:39
Lokalizacja: Třinec, Česká republika
Kontakt:

Re: OPIS: saltazaur

Post autor: Daniel Madzia »

Sebastian pisze:Titanosauroidea
Saltasauridae (a nie Titanosauridae!)
Uwaga, Titanosauroidea to ta sama sprawa co Titanosauridae i Titanosaurinae (rodzajem nominotypowym wymienionych taksonow jest Titanosaurus) :wink:

Awatar użytkownika
Sebastian
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Posty: 1336
Rejestracja: 2 lipca 2006, o 13:32
Imię i nazwisko: Sebastian Oziemski
Lokalizacja: Harlow, Essex, UK

Post autor: Sebastian »

Xyphactinus pisze:DziÄ?ki Sebastian, choÄ? tymi wielkimi literami to ju?? siÄ? czepia??e??....

...A co do wagi saltazaura, Wikipedia podaje 7-8t i, z ca??ym szacunkiem, jej wierzÄ? bardziej.

Nie ma za co- mo??e rzeczywi??cie niepotrzebnie czepia??em siÄ? takich szczeg??????w :oops:

Co do wagi to r????ne ??r??d??a podajÄ? r????ne informacje- tutaj tak??e by??bym chyba raczej przychylny ang. Wikipedii. 4,5 t to masa jakÄ? podaje niemiecka strona Dinosaurier (kt??ra niestety ma braki i ponad po??owÄ? informacji "przeterminowanych").

Do??Ä?czam tak??e ??adnÄ? rekonstrukcjÄ? Saltasaurus. Pozdro :P
Obrazek
Rekonstrukcja pochodzi ze strony

Kod: Zaznacz cały

http://www.myjurassicpark.com/dustdevil.saltasaurus.jpg

Awatar użytkownika
szerman
Paleogeński prawaleń
Paleogeński prawaleń
Posty: 3993
Rejestracja: 23 czerwca 2009, o 10:40
Imię i nazwisko: Marcin Szermański
Lokalizacja: B-B

Re: OPIS: saltazaur

Post autor: szerman »

Saltasaurus (saltazaur):
Długość: 10-12 m
Wysokość: 3-4 m
Masa: 5-8 t
Czas: późna kreda (mastrycht; 70,6-65,5 Ma)
Miejsce: Argentyna (Salta); formacja Lecho

Klasyfikacja:
Dinosauria
Saurischia
Sauropodomorpha
Saurododa
Eusauropoda
Neosauropoda
Macronaria
Titanosauriformes
Titanosauria
Saltasauridae
Saltasaurus

Materiał kopalny:
S. loricatus (gatunek typowy):
Holotyp PVL 4017-92 to kompletna kość krzyżowa zrośnięta z obiema kośćmi biodrowymi.
Materiał przypisany to szczątki przynajmniej 5 osobników dorosłych i młodocianych, zawierające: 3 różne fragmenty czaszki; kręgi: 14 szyjnych (w tym kręg obrotowy), 12 grzbietowych, 3 krzyżowe, 26 ogonowych; 3 korakoidy, 4 płyty mostkowe; kości kończyn przednich: 4 łopatki, 10 ramieniowych, 5 łokciowych, 4 promieniowe, 5 śródręcza; kości miednicy: 5 biodrowych, 4 łonowe, 2 kulszowe; kości kończyn tylnych: 5 udowych, 5 piszczelowych, 4 strzałkowe, 7 śródstopia, sześć płyt skórnych, i cztery fragmenty skostniałej skóry.
Materiał należący do byłych gatunków saltazaura:
S. australis:
Elementy czaszki, kręgi i fragmenty żeber należące do przynajmniej 10 osobników.
S. robustus:
Osobnik typowy to pozostałości o numerach: MLP 26-250, 251, 254, 259.

Diagnoza S. loricatus:
Górny otwór skroniowy bardziej zredukowany niż u Antarctosaurus, zamknięte grzbietowo przez połączenie kości ciemieniowej i czołowej: kompleks trzonu kości klinowej trójkątnego kształtu w widoku brzusznym z poprzecznie zwężanym trzonem i wyraźnym strzałkowym grzebieniem; okna owalne otwarte do przeprawy nerwów IX-XI, wyrostki skrzydłowate podstawowe (basipterygoidy) połączone proksymalnie; podstawne guzki (tubera) kości potylicznej dolnej zrośnięte.
Kręgi szyjne stosunkowo krótkie i szersze niż u innych znanych tytanozaurów. Kręgi grzbietowe nie posiadają brzusznych kilów (długich, wąskich wyrostków). Wyrostki neuralne bardzo grube i okrągłe. Powierzchnia grzbietowa diapophysis jest dystalnie płaska.
Kość krzyżowa składa się z 6 zrośniętych kręgów z artykułowanymi, wypukłymi powierzchniami skierowanymi ku przodowi i tyłowi. Pierwszy kręg ogonowy jest przodowklęsły. Szeroki wyrostek neuralny jest sprężony przedniotylno, a także jest nieco pochylony do tyłu w przednich kręgach ogonowych.
Łopatka ukazuje przyśrodkowe wzniesienie bliskie do przedniogrzbietowego brzegu. Kości długie stosunkowo krótkie i mocne. Kości śródręcza są krótsze niż u Antarctosaurus, Argyrosaurus i pozostałych tytanozaurów.

Anatomia:
Jak każdy zauropod poruszał się na czterech kończynach, miał długą szyję i ogon. Mimo że był przedstawicielem tytanozaurów, a nie diplodocydem (które de facto nie dożyły do końca kredy, a wymarły znacznie wcześniej, wraz z nastaniem okresu kredowego), to jego głowa przypomina głowę Diplodocus – obie posiadają tępe zęby w głębi pyska. Cechą charakterystyczną saltazaura jest jednak jego pancerz zbudowany z wielu osteoderm (płytek kostnych), które pokrywały jego grzbiet. Wcześniej tego rodzaju twory znane były jedynie u ankylozaurów – zapewne tak, jak i u nich pełniło rolę defensywną. Być może ich powstanie ma związek z małymi jak na zauropoda rozmiarami zwierzęcia, które nie mogło tak jak więksi kuzyni opierać się na swej wielkości w razie ataku drapieżników.

Paleoekologia:
Saltazaur żył na terenie Ameryki Południowej, której dominującymi roślinożercami w kredzie pozostały zauropody – w przeciwieństwie do Ameryki Północnej, gdzie straciły swą wiodącą rolę na rzecz ornitopodów (zwłaszcza hadrozaurów w późnej kredzie) i ceratopsów, które poprzez izolację nie zasiedliły tego kontynentu. Analogicznie, choć na mniejszą skalę sytuacja ta ma miejsce i dziś: wiele taksonów jest charakterystycznych tylko dla Ameryki Północnej, bądź to Południowej. Dopiero powstanie Przesmyku Panamskiego w pliocenie pozwoliło na migrację zwierząt, zwaną "Wielką Wymianą Południowoamerykańską".
Saltasaurus koegzystował na terenie współczesnej Argentyny m.in. z teropodem Noasaurus, a także z licznymi ptakami: Avisaurus, Enantiornis, Lectavis, Soroavisaurus i Yungavolucris.

Opis:
Saltasaurus to rodzaj małego, późnokredowego tytanozaura z dzisiejszej północno-zachodniej Argentyny. Znane są także okazy z Urugwaju (formacja Asencio), jednak obecnie są traktowane jako synonimy innego zauropoda o nazwie Neuquensaurus australis - ich szacunkowa wielkość to nie więcej niż 8 metrów, podczas gdy gatunek typowy S. loricatus mierzył do 12 metrów długości.
Saltasaurus stał się sławny z dwóch powodów: jest pierwszym odkrytym zauropodem z tarczkami kostnymi pełniącymi rolę pancerza, jak i również z powodu znalezionych jego niewielkich, skamieniałych jaj o średnicy 11-12 cm. Stwierdzono, że samice wykopywały za pomocą kończyn dołki w które składały później jaja. Obecność wielu dołków koło siebie może świadczyć o zachowaniu stadnym tych tytanozaurów, co w połączeniu z pancerzem było zapewne jedyną formą obrony przed takimi drapieżnikami, jak Abelisaurus. Odkryto około 25 jaj saltazaura.
Obecnie wyróżnia się tylko jeden gatunek saltazaura, S. loricatus, natomiast dwa pozostałe są młodszymi synonimami: S. australis łączy się z Neuquensaurus australis, natomiast S. robustus traktuje się jako szczątki S. loricatus. Rodzaj Saltasaurus z gatunkiem typowym S. loricatus został opisany przez José'a Bonaparte i Jaima Powella w 1980 roku.

Etymologia:
Nazwa rodzajowa Saltasaurus wzięła się z miejsca znalezienia gatunku typowego S. loricatus. Można ją dosłownie tłumaczyć jako "jaszczur z Salta".

Spis gatunków:
Saltasaurus Bonaparte i Powell, 1980
= Microcoelus Lydekker, 1893
= Loricosaurus von Huene, 1929
Saltasaurus australis (Lydekker, 1893) = Neuquensaurus australis Powell, 1986
= Microcoelus australis Lydekker, 1893
= Titanosaurus australis (Lydekker, 1893)
Saltasaurus loricatus Bonaparte i Powell, 1980
Saltasaurus robustus (von Huene, 1929) = ? Saltasaurus loricatus Bonaparte i Powell, 1980
= Loricosaurus robustus von Huene, 1929
= Titanosaurus robustus (von Huene, 1929)

Bibliografia:
http://www.dinodata.org/index.php?optio ... &Itemid=67
http://www.dinodata.org/index.php?optio ... &Itemid=67
http://www.dinodata.org/index.php?optio ... &Itemid=67
http://www.paleodb.org/cgi-bin/bridge.p ... eal_user=1
http://en.wikipedia.org/wiki/Saltasaurus
http://www.thescelosaurus.com/saltasauridae.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/Lecho_Form ... paleofauna

Rekonstrukcje Saltasaurus:
Obrazek
Obrazek
Ostatnio zmieniony 28 sierpnia 2010, o 13:10 przez szerman, łącznie zmieniany 1 raz.
"Mastodon sapiens"

KrzysiekLichota
Permski synapsyd
Permski synapsyd
Posty: 669
Rejestracja: 23 lipca 2006, o 09:37
Imię i nazwisko: Krzysztof Lichota
Lokalizacja: okolice Poznania

Re: OPIS: saltazaur

Post autor: KrzysiekLichota »

szerman pisze:Saltasaurus (saltazaur):

six dermal plates, and four related groups of dermal ossicles.

wiele taksonów jest charakterystyczna tylko dla Ameryki Północnej, bądź to Południowej.

Saltasaurus koeegzystował na terenie współczesnej Argentyny m.in. z teropodem Noasaurus
>sześć płyt skórnych, i cztery fragmenty skostniałej skóry.

>> charakterystycznych

>>>koegzystował

Awatar użytkownika
szerman
Paleogeński prawaleń
Paleogeński prawaleń
Posty: 3993
Rejestracja: 23 czerwca 2009, o 10:40
Imię i nazwisko: Marcin Szermański
Lokalizacja: B-B

Re: OPIS: saltazaur

Post autor: szerman »

Heh, zapomniałem do końca ostatnie zdanie w materiale kopalnym przetłumaczyć :D Oczywiście wprowadzam poprawki.
"Mastodon sapiens"

Awatar użytkownika
szerman
Paleogeński prawaleń
Paleogeński prawaleń
Posty: 3993
Rejestracja: 23 czerwca 2009, o 10:40
Imię i nazwisko: Marcin Szermański
Lokalizacja: B-B

Re: OPIS: Saltasaurus (saltazaur)

Post autor: szerman »

Z gatunkami jest coś dziwnego. Pierwotnie w opisie S. robustus uznałem za młodszy synonim S. loricatus, a niektóre źródła (w tym komentarz Pana Karola) sugerują, że jest to Nequenosaurus robostus. Z kolei np. Upchurch i in. (2004) i Paul (2010) uznają go za kolejny, drugi ważny gatunek saltazaura. Jak ja to lubię :roll:
Zmieniłem więc spis gatunków - S. robustus jest drugim (potencjalnie ważnym, bo może być nomen dubium) gatunkiem saltazaura, lecz nie wykluczam przynależności do nekłenzaura (jako N. robustus). Tak jest zresztą na forum:
http://www.forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=7&t=2081
Brakuje jednak źródeł, które by rozstrzygnęły być może sprawę.

Opis w ED saltazaura:
http://www.encyklopedia.dinozaury.com/i ... altasaurus
"Mastodon sapiens"

ODPOWIEDZ