Forum Dinozaury.com

Forum Dinozaury.com

z nami przeniesiesz się w czasie...
 
Teraz jest 18 listopada 2018, o 00:41

Strefa czasowa: UTC + 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 6 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: [OPIS] Concavenator (konkawenator)
PostNapisane: 9 września 2010, o 08:46 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6267
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Concavenator (konkawenator)

długość: ok. 6 m
masa: 500-800 kg*
miejsce: Hiszpania - Cuenca (formacja Calizas de La Huerguina)
czas: 128-125 Ma (wczesna kreda, późny barrem)
klasyfikacja:
Dinosauria
Saurischia
Theropoda
Tetanurae
Avetheropoda
Carnosauria
Allosauroidea
Carcharodontosauria
(?) Carcharodontosauridae

* Masa orientacyjna na podstawie teropodów podobnej wielkości (5,7-5,8 m) - wymiary z różnych źródeł, podane w Therrien i Henderson, 2007


Wstęp
Concavenator to nieduży, wczesnokredowy karnozaur żyjący na terenie obecnej Hiszpanii. Jest pierwszym teropodem spoza kladu Coelurosauria (prócz kontrowersyjnego odcisku z wczesnej jury USA o numerze AC 1/7 - Gierliński, 1996), u którego stwierdzono obecność piór. Jako wczesny, dość bazalny i znany z najbardziej kompletnych szczątków przedstawiciel Carcharodontosauria ma duże znaczenia dla poznania ewolucji tej grupy dinozaurów.

Materiał kopalny
Holotyp (MCCM-LH 6666) to niemal kompletny (brak np. większości żuchwy i kilku kręgów ogonowych), artykułowany i wspaniale zachowany szkielet. Zachowały się ślady po tkankach miękkich: łusek w okolicy śródstopia i na ogonie (którego obrys odcisnął się w skale), odciski poduszeczek stopy i warstwy rogowej okrywającej pazury.

Etymologia
Nazwa Concavenator to połączenie łacińskich słów "Conca" (hiszpańska prowincja Cuenca) i "venator" (łowca). Epitet gatunkowy (corcovatus) odnosi się przypominającej garb struktury tworzonej przez wydłużenie dwóch kręgów przedkrzyżowych.

Budowa
Concavenator ogólnym pokrojem przypominał inne karnozaury, miał jednak kilka unikalnych cech. Kości nosowe miały cztery wgłębienia, z czego trzy były ze sobą połączone. Brew zaoczodołowa była duża, gruba, zaokrąglona i obejmowała jedną trzecią wysokości oczodołu. Kręgi w okolicy pasa miednicznego miały mocno wydłużone neurapofyzje (wyrostki): te na 11. i 12. kręgu grzbietowym były pięć razy dłuższe niż trzony a te na 2. i 3. kręgu ogonowym były dość wysokie i zwrócone do przodu. Nie jest pewne, do czego służył ten garb - być może opierała się na nim struktura przechowująca zapasy energii (zob. też opis Spinosaurus). Kolejną unikalną cechą są kolcowate wyrostki na podstawach neurapofyzji dalszych kręgów ogonowych. Stopy były dość małe. Łuski na spodzie ogona były duże i czworokątne - na jeden kręg przypadały trzy.

Pra-pióra (?)
Na kości łokciowej zachowały się wzgórki - struktury służące do przyczepu lotek, wcześniej odnalezione jedynie u zaawansowanych maniraptorów, konkretnie kladu Paraves i prawdopodobnie też Oviraptorosauria (Velociraptor - Turner i in., 2007; Rahonavis - Forster i in., 1998; prawdopodobnie Avimimus - Vickers-Rich i in., 2002). Ortega i współpracownicy uważają, że najprostszym wyjaśnieniem jest hipoteza, że były to sztywne włókna. Jest wszakże możliwe, że były to już pióra z promieniami, dotąd znane jedynie u owiraptorozaurów i parawiali - gdyż formują się one wcześniej niż mieszki piór, których odzwierciedleniem są wzgórki. Obecność pra-piór u Concavenator rozszerza zasięg występowania tych struktur o klad Carnosauria i powoduje, że jest to synapomorfia przynajmniej Avetheropoda, a być może też jeszcze obszerniejszego taksonu (nie jest znane pokrycie ciała bardziej bazalnych tetanurów, np. megalozaurydów, a nawet gdyby odnaleziono odciski łusek, nie znaczy to, że piór nie było; zob. też opis Tianyulong).
Pojawiły się też głosy sceptyczne wobec postulowanego upierzenia konkawenatora: wypukłości są położone bardziej ku górze niż u maniraptorów, na co zwrócił uwagę Naish (online) i rozwinął Mortimer (online). Mieściły się one prawdopodobnie w miejscu styku dwóch mięśni, co stwierdzono, posiłkując się muskulaturą aligatora (Haro, online; zob. też Mortimer, online). Skłania to do przypuszczenia, że mogły być to guzki znajdowane czasem w takich miejscach u innych zwierząt (Naish, online). Przeciw takiej interpretacji można wysunąć argument, że guzki znajdują się właśnie na tej kości, na której należy się spodziewać miejsca przyczepu piór. Ponadto wyrastające z nich twory znajdują się w miejscu co prawda trochę innym niż w przypadku maniraptorów, ale wciąż możliwym anatomicznie, bo nie przebijałyby wtedy mięśni.

Kwestia Becklespinax
Podobny garb co Concavenator miał żyjący nieco wcześniej na terenie dzisiejszej Anglii Becklespinax. Jest on - biorąc pod uwagę same diagnozy tych dwóch rodzajów - nieodróżnialny od omawianego teropoda, ale różni się szczegółami budowy (Mortimer, online). Niepublikowana analiza Cau (online) potwierdza, że są to taksony siostrzane.


Spis gatunków:
Concavenator Ortega, Escaso i Sanz, 2010
C. corcovatus Ortega, Escaso i Sanz, 2010


Źródła:
Forster, C.A., Sampson, S.D., Chiappe, L.M. & Krause, D. W. (1998) "The theropod ancestry of birds: new evidence from the Late Cretaceous of Madagascar" Science, 279, 1915–1919.

Ortega, F., Escaso, F & Sanz, J.L. (2010) "A bizarre, humped Carcharodontosauria (Theropoda) from the Lower Cretaceous of Spain" Nature, 467, 203-206.

Therrien, F. & Henderson, D.M. (2007) "My theropod is bigger than yours...or not: estimating body size from skull length in theropods" Journal of Vertebrate Paleontology, 27 (1), 108-115.

Turner, A.H., Makovicky, P.J. & Norell, M.A. (2007) "Feather quill knobs in the dinosaur Velociraptor" Science, 317, 1721.

Vickers-Rich, P., Chiappe, L. M. & Kurzanov, S. M. (2002) "The enigmatic birdlike dinosaur Avimimus portentosus: Comments and a pictorial atlas" [w:] Chiappe, L. M. & Witmer, L. M. (ed.) "Mesozoic Birds: Above the Heads of Dinosaurs" wyd. University of California, Berkeley, Los Angeles, London, 65-86.

Cau, online: http://theropoda.blogspot.com/2010/09/l ... ga-et.html

Haro, online: http://dml.cmnh.org/2010Sep/msg00071.html

Mortimer, online: http://theropoddatabase.blogspot.com/20 ... pinax.html

Naish, online: http://scienceblogs.com/tetrapodzoology ... auroid.php


Ilustracje z publikacji Ortega i in. (2010).

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [OPIS] Concavenator (konkawenator)
PostNapisane: 9 września 2010, o 09:06 
Offline
Paleogeński prawaleń
Paleogeński prawaleń
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 23 czerwca 2009, o 10:40
Posty: 3696
Lokalizacja: B-B
Imię i nazwisko: Marcin Szermański
Z deczka dziwny ten teropod :P
nazuul napisał(a):
(...) te na 11-tym i 12-tym kręgu grzbietowym były pięć razy dłuższe niż trzony a te na 2-gim i 3-im kręgu ogonowym były dość wysokie zwrócone do przodu_.

Niepotrzebna spacja.

nazuul napisał(a):
Kolejną unikalną cechą są kolcowate wyrostki na podstawie neurapofyzji dalszych kręgów ogonowych.

Może lepiej kolczaste/kolczyste?

nazuul napisał(a):
megalozauroidów

megalozaurydów?

_________________
"Mastodon sapiens"


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [OPIS] Concavenator (konkawenator)
PostNapisane: 9 września 2010, o 09:11 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6267
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
szerman napisał(a):
nazuul napisał(a):
Kolejną unikalną cechą są kolcowate wyrostki na podstawie neurapofyzji dalszych kręgów ogonowych.

Może lepiej kolczaste/kolczyste?
Celowo uniknąłem zaproponowanego przez Ciebie nazwenictwa, bo wyrostki kolczyste to coś innego. Tutaj chodzi o "thorn-like caudal process"

szerman napisał(a):
nazuul napisał(a):
megalozauroidów

megalozaurydów?
Własciwie na jedno wychodzi w tym kontekście. Megalosauroidea to klad szerszy: http://forum.dinozaury.com/viewtopic.php?f=6&t=3150 (sorki za krzaczki, niedługo będzie update i ich likwidacja).

Opis może jeszcze rozbuduję [EDIT: gotowe].

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [OPIS] Concavenator (konkawenator)
PostNapisane: 9 września 2010, o 12:52 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur

Dołączył(a): 19 marca 2009, o 20:55
Posty: 1930
Lokalizacja: Wrocław
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
nazuul napisał(a):
Jest pierwszym teropodem spoza kladu Coelurosauria, w którego stwierdzono obecność piór.
u

nazuul napisał(a):
(...) najkompletniej znany przedstawiciel Carcharodontosauria (...)
Moje czepialstwo, ale nie wiem, czy można go określić mianem "najkompletniej znanego", czy "znanego z najbardziej kompletnych szczątków". Mi "najkompletniej znany" kojarzy się raczej z "najlepiej poznanym" - pod różnymi względami: filogenezy, ontogenezy, osteologii itd., a nie wiem, czy o konkawenatorze można tak powiedzieć. Ale to już tylko moje odczucia.

nazuul napisał(a):
11-tym i 12-tym (...) 2-gim i 3-im
Słownie albo "11. i 12.", "2. i 3.".

nazuul napisał(a):
? Carcharodontosauridae
Chętnie poznałbym przyczyny, dla których sądzisz, że może nie :)

_________________
Let's keep evolving!
_________________
Tak wiele dinozaurów, tak mało czasu...
_________________
Trust me, I'm a palaeontologist.


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [OPIS] Concavenator (konkawenator)
PostNapisane: 9 września 2010, o 14:04 
Offline
Moderator
Moderator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 3 grudnia 2007, o 19:51
Posty: 6267
Lokalizacja: Wielkopolska
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Ag.Ent napisał(a):
nazuul napisał(a):
? Carcharodontosauridae
Chętnie poznałbym przyczyny, dla których sądzisz, że może nie :)

Źle inetrpretuję wyniki analizy kladystycznej?
Skoro drzewko ścisłego konsensusu wskazuje na politomię Concavenator, Eocarcharia, Carcharodontosauridae i Neovenatoridae to znaczy, że nie we wszystkich najbardziej oszczędnych drzewkach Concavenator należy do Carcharodontosauridae - w niektórych z nich jest poza nim, choć oczywiście we większości jest w Carcharodontosauridae. To nie jest wystarczajacy powód dla znaku zapytania? Mam niektóre z drzewek nie brać pod uwagę?

_________________
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
 Tytuł: Re: [OPIS] Concavenator (konkawenator)
PostNapisane: 9 września 2010, o 14:16 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur

Dołączył(a): 19 marca 2009, o 20:55
Posty: 1930
Lokalizacja: Wrocław
Imię i nazwisko: Tomasz Skawiński
nazuul napisał(a):
Źle inetrpretuję wyniki analizy kladystycznej? (...)
Nie, nie - mój błąd. Zbyt pobieżnie przeczytałem suplement, i szczegóły dotyczące analizy (w tym pozycja Concavenator w ścisłym konsensusie) jakoś mi umknęły... Głupi błąd :) Sorry za zamieszanie.

_________________
Let's keep evolving!
_________________
Tak wiele dinozaurów, tak mało czasu...
_________________
Trust me, I'm a palaeontologist.


Góra
 Zobacz profil  
Cytuj  
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 6 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 2 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Copyright © 2005-2013 Dinozaury.com! - z nami przeniesiesz się w czasie...
Powered by phpBBphpBB Group
Template made by DEVPPL/ThatBigForum
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL