PS chciałem odpocząć od centrozaura i monokloniusa, a i tu się wpakowałem po kolana
![Laughing :lol:](./images/smilies/icon_lol.gif)
Autor: MSz, MZ, DM
_____________________________________________________________
Nyasasaurus (niasazaur)
Długość: 2-3 m
Masa: ? kg
Czas: środkowy trias (późny anizyk)
Miejsce: Tanzania – Basen Ruhuhu; ogniwo Lifua
Klasyfikacja
Archosauria
Dinosauromorpha
? Dinosauria
Wstęp
Nyasasaurus to środkowotriasowy dinozauromorf z terenów obecnej Tanzanii. Wg grupy naukowców w składzie: Sterling Nesbitt, Paul Barrett, Sarah Werning, Christian Sidor oraz Alan Charig, jest to być może prymitywny dinozaur. Jeżeli mają oni rację co do przynależności do Dinosauria, to jest to najstarszy znany nauce dinozaur.
Odkrycie niasazaura jest bardzo ważne dla paleontologii, gdyż jest to najstarszy przedstawiciel kladu dinozauromorfów bardziej zaawansowanych niż Silesauridae, którego i tak należało się spodziewać, skoro silezauryd Asilisaurus pochodzi z równowiekowych osadów. Jeśli rzeczywiście należy do dinozaurów, to "przełamałby" on nijako "hegemonię" argentyńskich (Herrerasaurus, Eoraptor, Panphagia, Chromogisaurus, Sanjuansaurus i Eodromaeus) i brazylijskich dinozaurów (Staurikosaurus, Saturnalia i Pampadromaeus), które bywały wcześniej uważane za najstarsze dinozaury
Lokalizacja i paleoekologia
Holotyp pochodzi ze stanowiska B36 Parringtona z ogniwa Lifua, należącego do złoża Manda (Basen Ruhuhu, południowa Tanzania). Wiek tych skał datowany jest o biostratygrafię, która wskazuje, że chodzi o faunę tetrapodów Cynognathus Assemblage Zone (podstrefa C) na późny anizyk (środkowy trias), czyli o jakieś 15 Ma wcześniej niż Eodromaeus, który żył podczas trwania karniku.
Nyasasaurus parringtoni koegzystował z takimi stworzeniami, jak cynodontami z gatunku Aleodon brachyrhamphus i Scalenodon angustifrons, dicynotontami (Sangusaurus edentatus i Angonisaurus cruickshanki) i rynchozaurem Stenaulorhynchus stockleyi. Skamieniałości wszystkich tych taksonów zostały odnalezione w pobliżu szczątków niasazaura.
Materiał kopalny
Holotyp o numerze katalogowym NHMUK R6856 (Muzeum Historii Naturalnej, Londyn, Wielka Brytania) to prawa kość ramienna, 3 częściowe kręgi przedkrzyżowe i 3 kręgi krzyżowe.
Materiał przypisany: osobnik SAM-PKK10654 (Południowoafrykańskie Muzeum Iziko, Cape Town, RPA) (= "Thecodontosaurus" alophos) to 3 kręgi szyjne i 2 tylne kręgi przedkrzyżowe. Jeśli oba okazy należą do tego samego taksonu, to "Thecodontosaurus" alophos jest ważną nazwą dla niego.
Pozycja systematyczna
Analiza filogenetyczna wykazała, że Nyasasaurus jako całość (oba okazy) to przedstawiciel kladu dinozauromorfów bardziej zaawansowanych niż Silesauridae - może chodzić o takson siostrzany Dinosauria, bazalnego Ornithischia lub zaawansowanego teropoda (takson siostrzany kladu Tawa+Neotheropoda). Tę ostatnią pozycję ma holotyp "Thecodontosaurus" alophos zaś holotyp Nyasasaurus ma takie same pozycje jak połączone oba, ale alternatywnie jest jeszcze bardziej zaawansowanym teropodem (takson siostrzany Dilophosaurus).
Kręgi posiadają kilka cech występujących u dinozaurów (ale i u innych archozaurów) - więc ich kombinacja umożliwa tylko diagnozę gatunku, nie jego usystematyzowanie.
Autorzy zwracają za to uwagę na obecność przynajmniej trzech kręgów krzyżowych (ale ta cecha ma kontrowersyjne znaczenie, kręgi tak z przodu, jak i z tyłu, odcinka krzyżowego były dokoptowywane niezależnie w różnych liniach). Względnie przekonujący jest tylko kształt deltopectoral crest na kości ramiennej.
Etymologia
Nazwa rodzajowa Nyasasaurus została zaczerpnięta z lokalizacji, w której odnaleziono holotyp – jeziora Niasa. Znaczy ona dosłownie jaszczur z Niasa. Epitet gatunkowy parringtoni honoruje odkrywcę holotypu – Francisa Rexa Parringtona.
Spis gatunków
Nyasasaurus Nesbitt, Barrett, Werning, Sidor i Charig, w druku
N. parringtoni Nesbitt, Barrett, Werning, Sidor i Charig, w druku
Bibliografia
Cabreira, S.F., Schultz, C.L., Bittencourt, J.S., Soares, M.B., Fortier, D.C., Silva, L.R. & M.C. Langer (2011) "New stem-sauropodomorph (Dinosauria, Saurischia) from the Triassic of Brazil" Naturwissenschaften, 98(12), 1035-1040. doi: 10.1007/s00114-011-0858-0
Langer, M.C., Ezcurra, M.D., Bittencourt, J.S. & Novas, F.E. (2009) "The origin and early evolution of dinosaurs" Biological Reviews, 84(1), 1-56. doi: 10.1111/j.1469-185X.2009.00094.x
Martinez, R.N., Sereno, P.C., Alcober, O.A., Colombi, C.E., Renne, P.R., Montañez, I.P. & Currie, B.S. (2011) "A basal dinosaur from the dawn of the dinosaur era in southwestern Pangaea" Science, 331, 206-210. doi: 10.1126/science.1198467
Nesbitt, S.J., Barrett, P.M., Werning, S., Sidor, C.A. & Charig, A.J. (2013) The oldest dinosaur? A Middle Triassic dinosauriform from Tanzania. „Biology Letters”. 9, 2012-12-05. Royal Society Publishing. doi:10.1098/rsbl.2012.0949
Nyasasaurus na pierwszym planie, w tle dicynodonty
![Obrazek](http://scientificchicago.files.wordpress.com/2012/12/saurus.jpg?w=470&h=140&crop=1)
http://scientificchicago.com/2012/12/06 ... dinosaur//