Forum Dinozaury.com

Forum Dinozaury.com

z nami przeniesiesz się w czasie...
 
Teraz jest 19 lutego 2018, o 02:52

Strefa czasowa: UTC + 1




Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 9 ] 
Autor Wiadomość
 Tytuł: [artykuł] Ewolucja waleni
PostNapisane: 2 stycznia 2007, o 21:46 
Offline
Permski gad ssakokształtny
Permski gad ssakokształtny

Dołączył(a): 23 lipca 2006, o 09:37
Posty: 669
Lokalizacja: okolice Poznania
Imię i nazwisko: Krzysztof Lichota
Zgodnie z obietnicą… to jest artykuł o ewolucji waleni, napisany na podstawie artykułu zamieszczonego w National Geographic w nr 11 z 2001 roku.
____________________________________________________
Najstarszy znany przodek waleni chodził sprawnie po lądzie i był owłosionym, kopytnym mięsożercą. W eocenie jego następcy, o bardziej krępym ciele i cięższej głowie, zaczęli prowadzić ziemnowodny tryb życia. W ślad za zmianami środowiska walenie w ciągu 10 milionów lat przystosowały swą budowę i zachowania do życia w morzu.

Czaszka największego z żyjących wielorybów, płetwala błękitnego, nie zmieściłaby się w większości dużych pokojów w naszych mieszkaniach. Tymczasem, czaszka pierwszego ze znanych prawaleni, pakicetusa, była wielkości czaszki kojota. Pakicetus żył 50 Ma (Mega annum- łac. milionów lat temu) na terenach Pakistanu i był ziemnowodnym, podobnym do wydry stworzeniem.
Załącznik:
Komentarz: Pakicetus - rekonstrukcja.
02-9.jpg.jpg
02-9.jpg.jpg [ 9.35 KiB | Przeglądane 2711 razy ]
Załącznik:
Komentarz: Pakicetus - szkielet.
pakicetus.JPG.jpg
pakicetus.JPG.jpg [ 11.41 KiB | Przeglądane 2711 razy ]

Z biegiem czasu prawalenie rosły i zmieniały się. Kolejnym wczesnym prawaleniem był Ambulocetus. Żył on 49 Ma i był tak jakby włochatym krokodylem, czającym się na ofiarę i będącym dalekim przodkiem wielorybów stworzeniem. 45 Ma żył Procetus, a trochę przed nim, bo 46,5 Ma żył Rodhocetus. Miały one skarlałe kończyny dolne, nie były pokryte futrem i nadal miały szyje. 43-46 Ma żył Kutchicetus, stosunkowo mały stwór, mniejszy od Rodhocetus. Wyglądał tak, jakby wracał się w ewolucji.
Miał długi ogon i bardziej owłosione ciało niż jego przodek. 37 Ma żyło już podobniejsze do dzisiejszych waleni stworzenie, zwane durodonem. Od współczesnych nam wielorybów różniły go jednak tylne kończyny i przednie nie zamienione jeszcze w płetwy, a także to, że miał szyję i nozdrza umieszczone w połowie odległości między końcem szczęki a czubkiem głowy. W tych samych czasach co Durodon żył drugi waleń, Basilosaurus. Mimo, że w nazwie jest słowo jaszczur, to przecież to wieloryb. Nazwa wzięła się stąd, że gdy go odkryto, sądzono, że był dinozaurem. Był on bardzo długi; miał 18 m długości. Mówią, że to od niego pochodzą dzisiejsze walenie.
Załącznik:
Komentarz: Basilosaurus (basilozaur).
03-8.jpg.jpg
03-8.jpg.jpg [ 18.61 KiB | Przeglądane 2711 razy ]


Między 24 a 26 Ma pływał w morzach stwór o nazwie Aetiocetus. Miał już pierwsze zaczątki fiszbinów, nozdrza umieszczone w odpowiednim dla wielorybów miejscu, a co najważniejsze, nie miał dolnych kończyn. Był pierwszym prawdziwym wielorybem. 15 Ma żyło stworzenie bardzo podobne do dzisiejszych płetwali, znane nam jako Cetotherium. Był to pierwszy prawdziwy przedstawiciel podrzędu Mysticeti, podobny do swych potomków tak, że niektórzy mogliby go pomylić z dzisiejszymi waleniami. Pierwsi przedstawiciele Odonceti żyli ok. 18 Ma. Należały do nich zwierzęta takie jak Squalodon i Kentriodon. To u skwalodona, żyjącego 16 Ma, po raz pierwszy wystąpiła umiejętność echolokacji, tak znanej wszystkim cechy delfinów. Kentriodon, który żył 15 Ma, był klasycznym przykładem tego, jak powinien wyglądać delfin. Lecz nie wszystkie wymarłe delfiny były podobne do delfinów. Odobenocetops był morsopodobnym stworem żywiącym się małżami. Żył 5 Ma, w pliocenie. Żyjące później walenie były już bardzo podobne do tych dzisiejszych.

Aparat słuchu

Podwodny słuch rozwijał się stopniowo. Dobrym przykładem jest anatomia ucha ziemnowodnego Pakicetus. Ten chodzący waleń nie dysponował typową dla współczesnych waleni poduszką tłuszczową sięgającą ucha środkowego, co wskazuje, że zachował jeszcze cechy lądowe. Później do odbioru dźwięków przystosowała się żuchwa wielorybów w połączeniu z ową poduszką tłuszczową. Melon służący do echolokacji wykształciły tylko zębowce.

Zanikające nogi
Zanikały, zanikały… ale nie zaniknęły całkowicie. Tylne kończyny, które pomagały czworonożnym przodkom waleni poruszać się na lądzie, są już tylko wspomnieniem. Pakicetus chodził, a Ambulocetus był jeszcze bardziej wszechstronny. Miał miednicę jeszcze zrośniętą z kręgosłupem i mógł unieść swe ciało na lądzie. Błoniaste stopy natomiast wspomagały poruszanie się pod wodą, być może zwierzę pływało tak, jak robią to wydry. 10 milionów lat później 18-metrowy Basilosaurus miał już karłowate nogi. Można przypuszczać, że maleńkie kończyny, wyposażone w zdolne do zginania się kolana i palce, były pomocne podczas kopulacji. Dziś tylne kończyny i miednica waleni są maleńkie i służą jako przyczep mięśniom genitaliów. Zwierzęta zachowały jednak geny kodujące dłuższe kończyny. Czasem rodzi się wieloryb z jedną lub dwiema wyrośniętymi nogami- genetyczny relikt zwany atawizmem.

Wędrówka nosa
Waleniom oddychało się łatwiej, odkąd nie musiały wystawiać pyska nad wodę. W miarę jak wczesne wieloryby spędzały coraz więcej czasu w zanurzeniu, ich nozdrza przewędrowały z końca nosa na wierzchołek głowy. Otwory oddechowe pomagają odróżnić formy współczesne: zębowce mają zwykle pojedynczy otwór, a fiszbinowce- parzysty.

Załącznik:
Komentarz: Wykres - ewolucja i pokrewieństwo waleni.
04-5.jpg
04-5.jpg [ 27.03 KiB | Przeglądane 2711 razy ]

Lista wymarłych waleni:
* Artiocetus clavis
* Protocetus atavus
* Rodhocetus balochistanensis
* Rhodocetus kasrani
* Gandakasia
* Pakicetus inachus
* Nalacetus
* Ichthyolestes
* Ambulocetus natans
* Himalayacetus subathuensis
* Dorudon atrox
* Zygorhiza kochii
* Basilosaurus cetoides
* Basilosaurus drazindai
* Basilosaurus isis
* Mammalodon colliveri
* Janjucetus hunderi
* Kentriodon
* Eurhinodelphis ambiguus
* Eurhinodelphis cocheuteuxi
* Eurhinodelphis longirostris
* Rhabdosteus
* Squalodon calvertensis
* Prosqualodon
* Cetotherium
* Piscobalaena nana
* Odobenocetops leptodon
* Eobalaenoptera harrisoni


Ostatnio edytowano 6 października 2007, o 09:45 przez KrzysiekLichota, łącznie edytowano 5 razy

Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 3 stycznia 2007, o 13:07 
Offline
Karboński kotylozaur
Karboński kotylozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 18 kwietnia 2006, o 20:12
Posty: 525
Lokalizacja: tak naprawdę z Poznania
Po pierwsze, co oznaczajÄ? 1 i 2 w nawiasach kwadratowych przy spisie waleni?
Po drugie, wydaje mi siÄ? zbÄ?dne u??ywanie skr??tu "Ma", skoro mamy polski skr??t "mlt". Nie jest to nic powa??nego wprawdzie, ale jako?? wolÄ? standardowy skr??t.

_________________
"Chciałbym, żeby świat był dwa razy większy i połowa jego była wciąż niezbadana."
sir David Attenborough
Obrazek
Cykl "Gdyby kometa nie spadła":
http://www.dinozaury.com/forum/viewtopic.php?t=939
http://www.dinozaury.com/forum/viewtopic.php?t=967


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 3 stycznia 2007, o 14:39 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 5 sierpnia 2006, o 10:20
Posty: 1609
Lokalizacja: województwo mazowieckie
Imię i nazwisko: Maciej Krzysztof Pindakiewicz
Po pierwsze, nie wiadomo czy przodek waleni by?? ro??lino??ercÄ?. Nawet do dzisiaj niewiemy, z jakiej grypu one pochodzÄ?. Wieszo??c naukowc??w twierdzi??a, ??e od wymar??ej grypu ssak??w zwanych mezonychidami, potem zaczÄ?to ich szukaÄ? w??r??d pierwotnych parzystokopytnych, lecz badania panewki prawalenia Ambulocetus, ca??kowicie zaprzeczy??y tej teorii.
Zapomnia??e?? o:
Protocetus

_________________
Geologia UW


Ostatnio edytowano 3 stycznia 2007, o 14:43 przez dilong, łącznie edytowano 2 razy

Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł: Re: Ewolucja waleni-artyku??
PostNapisane: 3 stycznia 2007, o 14:41 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2 lipca 2006, o 13:32
Posty: 1297
Lokalizacja: Lubania, Powiat Rawski, Województwo Łódzkie
krzysiu_dino napisał(a):
Najstarszy znany przodek waleni chodzi?? sprawnie po lÄ?dzie i by?? ow??osionym, kopytnym ro??lino??ercÄ?.


Z tego co mi wiadomo to przodkami waleni sÄ? miÄ?so??erne parzystokopytne, kt??rych najbli??szymi krewnymi sÄ? krÄ?torogie- przodek waleni nie by?? ro??lino??erny!

_________________
TRANCE - muzyka duszy
ELECTRO-HOUSE - muzyka ciała

..:: WIĘC ŻYJ W SWOIM RYTMIE ::..


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 3 stycznia 2007, o 15:38 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 15 marca 2006, o 12:39
Posty: 1599
Lokalizacja: Třinec, Česká republika
Xyphactinus napisał(a):
(...)wydaje mi siÄ? zbÄ?dne u??ywanie skr??tu "Ma", skoro mamy polski skr??t "mlt". Nie jest to nic powa??nego wprawdzie, ale jako?? wolÄ? standardowy skr??t.


Skrot "Ma" (=Mega annum) jest powszechnie uzywany i znany. Na stronie popularno-naukowej o charakterze ksztalcacym powinno sie IMHO uzywac wlasnie tej formy :wink:
No ale nie ode mnie zalezy... :)

_________________
Wild Prehistory


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 3 stycznia 2007, o 15:47 
Offline
Jurajski allozaur
Jurajski allozaur
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 2 lipca 2006, o 13:32
Posty: 1297
Lokalizacja: Lubania, Powiat Rawski, Województwo Łódzkie
Daniel Madzia napisał(a):
Skrot "Ma"


W??asnie, jak ju?? zauwa??y?? pan Karol, skr??t ten jest w??a??ciwy, a mlt to b??Ä?dny i oznaczajÄ?cy co innego skr??t- patrz:
http://www.google.pl/search?hl=pl&q=mlt&lr=

_________________
TRANCE - muzyka duszy
ELECTRO-HOUSE - muzyka ciała

..:: WIĘC ŻYJ W SWOIM RYTMIE ::..


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 4 stycznia 2007, o 15:01 
Offline
Permski gad ssakokształtny
Permski gad ssakokształtny

Dołączył(a): 23 lipca 2006, o 09:37
Posty: 669
Lokalizacja: okolice Poznania
Imię i nazwisko: Krzysztof Lichota
wszystko zmienione tak jak powinno byÄ?.Ale skr??t Ma zostawiam.


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 6 października 2007, o 09:46 
Offline
Permski gad ssakokształtny
Permski gad ssakokształtny

Dołączył(a): 23 lipca 2006, o 09:37
Posty: 669
Lokalizacja: okolice Poznania
Imię i nazwisko: Krzysztof Lichota
poprawiłem artykuł


Góra
 Zobacz profil  
 
 Tytuł:
PostNapisane: 6 października 2007, o 10:24 
Offline
Administrator
Administrator
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 13 marca 2006, o 20:45
Posty: 3355
Lokalizacja: Warszawa
Imię i nazwisko: Łukasz Czepiński
24 artykuł w ŚD:
http://www.dinozaury.com/index.php?opti ... iew&id=870


Góra
 Zobacz profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Utwórz nowy wątek Odpowiedz w wątku  [ Posty: 9 ] 

Strefa czasowa: UTC + 1


Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający ten dział: Brak zidentyfikowanych użytkowników i 1 gość


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  

Copyright © 2005-2013 Dinozaury.com! - z nami przeniesiesz się w czasie...
Powered by phpBBphpBB Group
Template made by DEVPPL/ThatBigForum
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL