[Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Wszystko o doskonale chronionych "pancernych jaszczurach"
Awatar użytkownika
nazuul
Moderator
Moderator
Posty: 6695
Rejestracja: 3 grudnia 2007, o 19:51
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Lokalizacja: Wielkopolska

[Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: nazuul »

Rozwinięty opis z ED. Autorzy: Maciej Ziegler, Witek Napierała. Korekta: Łukasz Czepiński, Marcin Szermański

Ankylosaurus (ankylozaur)

Długość: 6,25-9 m
Masa: 6 t
Miejsce: Kanada i USA
Czas: 68-65,5 Ma
Klasyfikacja:
Dinosauria
Ornithischia
Thyreophora
Ankylosauria
Ankylosauridae
Ankylosaurinae


Wstęp
Ankylosaurus to rodzaj wielkiego, zaawansowanego ankylozauryda z końca kredy Ameryki Północnej. Był rzadkim elementem w swojego środowiska; żył obok takich dinozaurów, jak np. Thescelosaurus, Edmontosaurus czy Leptoceratops. Mimo że jest najsłynniejszym z pancernych dinozaurów, to jego osteologia została dokładnie opisana dopiero w 2004 r. przez Kennetha Carpentera.

Czołg mezozoiku
Ankylozaur był największym z przedstawicieli Ankylosauria. Trójkątna w widoku z góry czaszka miała nawet 64,5 cm długości i 74,5 cm szerokości. Nozdrza były skierowane na boki. Charakterystyczna była ornamentacja czaszki i duża liczba zębów. Rogi po bokach czaszki były dobrze rozwinięte. Cechą plezjomorficzną jest niska żuchwa. Osteodermy były raczej płaskie i niewielkim kilem położonym przeważnie blisko brzegu (czego nie uwzględnia większość rekonstrukcji). Największe miały aż 35,5 cm średnicy a najmniejsze ok. 1 cm. Dokładne ułożenie osteoderm nie jest znane. Ogon był stosunkowo krótki i zakończony wielką buławą.
Ankylosaurus miał wszystkie charakterystyczne cechy swojej rodziny: wierzch ciała - od szerokiego dzioba po nasadę ogona - pokryty był grubymi osteodermami. Nawet jeśli drapieżnik przełamał by tę barierę, musiał przewrócić tego masywnego gada na grzbiet - pod warunkiem, że ofiara nie przywarła płasko do ziemi. Wywrócony ankylozaur był łatwym łupem, żałośnie wijącym się na polu walki. Jego słaby punkt, brzuch, był całkowicie pozbawiony osłony. Pozbawiony możliwości szybkiej ucieczki ze względu na krótkie nogi, ankylozaur musiał wykształcić jakąś metodę obrony. Kostna maczuga wielkości dużej walizki podcinała przeciwnika lub gruchotała jego kości. Siłę uderzenia dodatkowo wzmacniały zrośnięte przy końcu zwieńczonego buławą ogona kręgi działające usztywniająco. Cały cios napędzany był potężnymi mięśniami u nasady, które zazwyczaj odpowiadały za cofanie nogi. Można więc śmiało powiedzieć, że ankylozaur był żywym czołgiem mezozoiku, który mógł stawić czoło tyranozaurowi i nanotyranowi.

Etymologia
Ankylozaur został opisany w 1908 roku przez Barnuma Browna, który nie wyjaśnił pochodzenia nazwy. Ankylosaurus tłumaczy się jako "zrośnięty jaszczur" (gr. agkylos + sauros), co odnosi się do licznych pozrastanych kości - np. żeber z kręgami i osteoderm z czaszką. Epitet gatunkowy może odnosić się do szerokiego korpusu zwierzęcia.

Materiał kopalny i lokalizacja
Nie licząc izolowanych zębów, znaleziono szczątki co najmniej 8 osobników.
Holotyp (AMNH 5895) to górna część czaszki z dwoma zębami, 5 kręgów szyjnych, 11 grzbietowych, 3 ogonowe, prawa kość łopatkowo-krucza, żebra i osteodermy.
Kolejne osobniki to:
- AMNH 5214 – kompletna czaszka z żuchwą, żebra, 7 kręgów ogonowych z maczugą, kości ramienne, kulszowa, udowa, strzałka, IV kość śródstopia i osteodermy,
- NMC 8880 – czaszka z żuchwą, należąca do największego osobnika, oszacowanego przez Carpentera na 6,25 m dł. i 1,7 m wys. (natomiast Vickaryous i in. szacują ankylozaura na 8-9 m).
- Pozostały materiał to BMNH R7994 (=AMNH 5866, osteodermy pochodzące z holotypu Dynamosaurus), AMNH 77 (osteodermy), CCM V03 (zrośnięte kręgi ogonowe) oraz materiał z YPM (osteodermy) i MOR (1159 i 1197).

Lokalizacje znalezisk: USA - Wyoming (formacja Lance), Montana (formacja Hell Creek) i Kanada - Alberta (formacja Scollard).


Spis gatunków:
Ankylosaurus Brown, 1908
A. magniventris Brown, 1908
Ankylosaurus2s-.jpg
Źródła:
Brown, B. (1908) "The Ankylosauridae, a new family of armored dinosaurs from the Upper Cretaceous" Bulletin of the American Museum of Natural History, 24: 187–201.

Carpentr, K. (2004) "Redescription of Ankylosaurus magniventris Brown 1908 (Ankylosauridae) from the Upper Cretaceous of the Western Interior of North America" Canadian Journal of Earth Sciences. 41: 961–986.

Horner, J.R., Goodwin, M.B., Myhrvold, N. (2011) "Dinosaur Census Reveals Abundant Tyrannosaurus and Rare Ontogenetic Stages in the Upper Cretaceous Hell Creek Formation (Maastrichtian), Montana, USA" PLoS ONE 6(2), e16574. doi:10.1371/journal.pone.0016574

Lyson, T.R. & Longrich, N.R. (2011) "Spatial niche partitioning in dinosaurs from the latest cretaceous (Maastrichtian) of North America" Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 278 (1709): 1158-1164. doi: 10.1098/rspb.2010.1444

Vickaryous, M.K., Maryańska, T. & Weishampel, D.B. (2004) "Ankylosauria" [w:] Weishampel, D.B., Dodson, P., & Osmólska, H. (red.) "The Dinosauria" Berkeley: University of California Press, 363-392.

Paul, G. S. (2010) "The Princeton Field Guide to Dinosaurs" wyd. Princeton University - Princeton i Oxford
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]

Awatar użytkownika
szerman
Paleogeński prawaleń
Paleogeński prawaleń
Posty: 3994
Rejestracja: 23 czerwca 2009, o 10:40
Imię i nazwisko: Marcin Szermański
Lokalizacja: B-B

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: szerman »

nazuul pisze:Dokładne ułożenie osteodermów nie jest znane.

osteoderm (rodzaj żeński):
viewtopic.php?f=11&t=3277
nazuul pisze:Pozbawiony możliwości szybkiej ucieczki ze względu na krótkie nogi, ankylozaur musiał wykształcić jakąś metodę ataku. Kostna maczuga wielkości dużej walizki podcinała przeciwnika lub gruchotała jego kości.
obrony -> wymachiwał ogonem nie atakując drapieżnika, a broniąc się przed nim ;)
nazuul pisze:Ankylosaurus tłumaczy się jako "zrośnięty jaszczur" (gr. agkylos + sauros), co odnosi się do licznych pozrastanych kości - np. żeber z kręgami i osteodermów z czaszką.
osteoderm
"Mastodon sapiens"

Awatar użytkownika
Triceratops
Sylurski akantod
Sylurski akantod
Posty: 194
Rejestracja: 5 kwietnia 2011, o 11:52
Imię i nazwisko: Weronika Mazurek
Lokalizacja: Lubliniec
Kontakt:

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: Triceratops »

nazuul pisze:Kostna maczuga wielkości dużej walizki podcinała przeciwnika lub gruchotała jego kości.
Co do tego 'podcinania' nie jestem przekonana.
nazuul pisze:(...) tyranozaurowi i nanotyranowi
A nanotyran to nie nomen dubium? Poza tym opis świetnie nadaje się do ED.
Podziwiam polskich paleontologów za to, że...

Obrazek

Spomiędzy szerokich, zielonobrązowych liści wystają cztery długie zakrzywione szpony. Gdy tylko jednak jeden z gadów drgnął, pazury chyłkiem cofnęły się między paprocie. Szpony należą do gatunku dinozaura, jakiego jeszcze świat nie widział. Jest to pierwszy skuteczny super-drapieżnik – Smok z Lisowic.

Jest to fragment pisanej przeze mnie powieści o smoku z Lisowic.

AlbertoRaptor
Sylurski akantod
Sylurski akantod
Posty: 116
Rejestracja: 18 lutego 2010, o 22:29
Imię i nazwisko: Aleksander Wiśniewski
Lokalizacja: Częstochowa

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: AlbertoRaptor »

Triceratops pisze: A nanotyran to nie nomen dubium? Poza tym opis świetnie nadaje się do ED.
W świetle najnowszych badań nanotyran to prawdopodobnie odrębny rodzaj. Chociaż dyskusja na ten temat nie jest jeszcze zakończona.

Awatar użytkownika
Triceratops
Sylurski akantod
Sylurski akantod
Posty: 194
Rejestracja: 5 kwietnia 2011, o 11:52
Imię i nazwisko: Weronika Mazurek
Lokalizacja: Lubliniec
Kontakt:

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: Triceratops »

Ja kiedyś znalazłam porównanie czaszek nanotyrana i młodego t-rexa, dosyć się różniły od siebie. Na innych stronach uparcie twierdzą, że to synonim tyranozaura.

Chyba zeszliśmy z tematu ankylozaura.
Podziwiam polskich paleontologów za to, że...

Obrazek

Spomiędzy szerokich, zielonobrązowych liści wystają cztery długie zakrzywione szpony. Gdy tylko jednak jeden z gadów drgnął, pazury chyłkiem cofnęły się między paprocie. Szpony należą do gatunku dinozaura, jakiego jeszcze świat nie widział. Jest to pierwszy skuteczny super-drapieżnik – Smok z Lisowic.

Jest to fragment pisanej przeze mnie powieści o smoku z Lisowic.

Awatar użytkownika
szerman
Paleogeński prawaleń
Paleogeński prawaleń
Posty: 3994
Rejestracja: 23 czerwca 2009, o 10:40
Imię i nazwisko: Marcin Szermański
Lokalizacja: B-B

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: szerman »

Triceratops pisze:
nazuul pisze:(...) tyranozaurowi i nanotyranowi
A nanotyran to nie nomen dubium? Poza tym opis świetnie nadaje się do ED.
Świetny opis nanotyrana jest już w ED:
http://www.encyklopedia.dinozaury.com/i ... notyrannus
Jak widać, nie jest nomen dubium ;) Choć kto wie co będzie za kilka lat?

Ankylozaur również jest w ED:
http://www.encyklopedia.dinozaury.com/i ... kylosaurus

PS Nomen dubium (łacińskie określenie) piszemy kursywą, to tak na marginesie :)
"Mastodon sapiens"

Awatar użytkownika
Triceratops
Sylurski akantod
Sylurski akantod
Posty: 194
Rejestracja: 5 kwietnia 2011, o 11:52
Imię i nazwisko: Weronika Mazurek
Lokalizacja: Lubliniec
Kontakt:

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: Triceratops »

Ja zawsze wierzyłam, że on (nanotyran) jest osobnym rodzajem.
A co do pisowni nomen dubium to zmyliło mnie to, że nazwy grup, np. teropodów pisze się tak: Theropoda.
Opis Nanotyrannus bardzo obszerny i wręcz wyczerpujący (dosłownie!). Ankylozaur też dokładnie opisany.
Podziwiam polskich paleontologów za to, że...

Obrazek

Spomiędzy szerokich, zielonobrązowych liści wystają cztery długie zakrzywione szpony. Gdy tylko jednak jeden z gadów drgnął, pazury chyłkiem cofnęły się między paprocie. Szpony należą do gatunku dinozaura, jakiego jeszcze świat nie widział. Jest to pierwszy skuteczny super-drapieżnik – Smok z Lisowic.

Jest to fragment pisanej przeze mnie powieści o smoku z Lisowic.

Awatar użytkownika
nazuul
Moderator
Moderator
Posty: 6695
Rejestracja: 3 grudnia 2007, o 19:51
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Lokalizacja: Wielkopolska

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: nazuul »

Triceratops pisze:
nazuul pisze:Kostna maczuga wielkości dużej walizki podcinała przeciwnika lub gruchotała jego kości.
Co do tego 'podcinania' nie jestem przekonana.
to ze starego opisu, nie wiem jak było, ale tyranozaur po trafieniu maczuga mógłby się chyba przewrócić - szczególnie jeśli był mały, zatem można powiedzieć o "podcinaniu"

nanotyrana nie rozpatruje się jako ewentualnego nomen dubium. Nomen dubium mamy wtedy, gdy gatunek oparto na kiepskim materiale tzn. takim, który nie pozwana odróżnić go od innych. Nanotyran to co innego - można go odróżnić od wszystkich. No prawie. Ma wiele wspólnego z tyranozaurem, dlatego rozważa się, czy to aby nie tyranozaur (czyli młodszy synonim tyranozaura)
Triceratops pisze:Ja kiedyś znalazłam porównanie czaszek nanotyrana i młodego t-rexa, dosyć się różniły od siebie
chętnie bym to zobaczył, bo z tego co się zorientowałem tworząc opis nanotyrana, to nie ma czaszek młodego t-rexa, są nanotyrany
Triceratops pisze:Na innych stronach uparcie twierdzą, że to synonim tyranozaura.
wynik nie brania pod uwagę nowych danych z mózgoczaszki (Witmer i Ridgely, 2009; 2010). Zob. opis, tam jest wyjaśnione
Triceratops pisze:Ja zawsze wierzyłam, że on (nanotyran) jest osobnym rodzajem
tylko to nie jest kwestia "wiary" a dowodów :wink: . Tak jak w moim forumowym podpisie o ewolucji, zrobionym przez Edytę. Nam się może coś wydawać, ale powinniśmy mieć ku temu dobre powody
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]

Awatar użytkownika
Triceratops
Sylurski akantod
Sylurski akantod
Posty: 194
Rejestracja: 5 kwietnia 2011, o 11:52
Imię i nazwisko: Weronika Mazurek
Lokalizacja: Lubliniec
Kontakt:

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: Triceratops »

Oj, to nie były czaszki tylko rekonstrukcje. W forumowym opisie. Była głowa nanotyrana i dwóch tyranozaurów - Jane i... zapomniałam. W każdym razie Jane nie działała a różnice były bardzo widoczne.
Podziwiam polskich paleontologów za to, że...

Obrazek

Spomiędzy szerokich, zielonobrązowych liści wystają cztery długie zakrzywione szpony. Gdy tylko jednak jeden z gadów drgnął, pazury chyłkiem cofnęły się między paprocie. Szpony należą do gatunku dinozaura, jakiego jeszcze świat nie widział. Jest to pierwszy skuteczny super-drapieżnik – Smok z Lisowic.

Jest to fragment pisanej przeze mnie powieści o smoku z Lisowic.

kaka
Ordowicki bezszczękowiec
Ordowicki bezszczękowiec
Posty: 51
Rejestracja: 18 lutego 2014, o 20:33

Ogon ankylozaura

Post autor: kaka »

Hei. Ostatnio zaciekawił mnie ogon ankylozaura ale trudno mi jest znaleźć jakieś lepsze informacje niż to ze jednym machnięciem ogona mógł z łamacz nogę T-rexa. Czy kros może mi to trochę lepiej wytłumaczysz? Z góry dziękuje. :D

Awatar użytkownika
nazuul
Moderator
Moderator
Posty: 6695
Rejestracja: 3 grudnia 2007, o 19:51
Imię i nazwisko: Maciej Ziegler
Lokalizacja: Wielkopolska

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: nazuul »

Najlepsze dane o maczugach ankylozaurynów uzyskasz z publikacji Arbour: https://www.researchgate.net/profile/Vi ... blications

Możesz też zajrzeć tu:
http://www.encyklopedia.dinozaury.com/i ... kylosaurus
(obrazki z wikimedia commons nie działają w całej ED?)
Obrazek
[Stamp: Apsaravis] [Avatar: P. Weimer, CC BY-NC-SA 2.0]

Awatar użytkownika
szerman
Paleogeński prawaleń
Paleogeński prawaleń
Posty: 3994
Rejestracja: 23 czerwca 2009, o 10:40
Imię i nazwisko: Marcin Szermański
Lokalizacja: B-B

Re: [Poprawa opisu] Ankylosaurus (ankylozaur)

Post autor: szerman »

nazuul pisze:obrazki z wikimedia commons nie działają w całej ED?
Tak, pisałem już o tym 11 listopada:
http://forum.dinozaury.com/viewtopic.ph ... &start=200
"Mastodon sapiens"

ODPOWIEDZ